روزنامه

حذف مشعل از پالایشگاه

2011-01-30T21:36:00.000Z

مشعل (فِلِر) چيست؟ چرا در هر مجتمع نفت، گاز و يا پتروشيمي مشعل وجود دارد؟

فکر مي‌کنم براي گروه هايي که با وزارت نفت در تعامل هستند و تلاش مي کنند در راستاي‌ رسيدن به توسعه پايدار در منطقه پارس جنوبي و شمالي آلودگي هوا را کاهش دهند دانستن جواب اين سوالات لازم باشد. با شناخت مشعل، مي‌توان در رابطه با روشهاي جايگزين آن فکر کرد و در نهايت با يافتن روشي‌ مناسب, مشعل‌ها را حذف کرد.

مشعل خود قسمتي‌ از سيستم فلر (Flare) ‌پالايشگاه است که از طريق آن گازهاي اضافی که قرار است وارد محيط شود سوزانده می شود.

گازهايي که به سيستم فلر رفته و در نهايت از طريق مشعل سوزانده می شوند به دو دسته پيوسته و ناپيوسته تقسيم می شوند.

1. پيوسته: در برخی سيستم ها هميشه گازی اضافی وجود دارد که بايد به فلر تخليه شود. مثلن برخی برج های تحت فشار اتمسفريک که برای ثابت نگه داشتن فشار و تنظيم کيفيت محصول بايستی فشار برج يا مخزن مورد نظر در سطح اتمسفر نگه داشته شود. به همين منظور اين سيستم ها مستقيم به سيستم فلر متصل بوده و هميشه گازی را جهت تخليه به اين سيستم می فرستند.

از طرف ديگر، به دليل پائين بودن فشار خطوط فلر, امکان ورود هوا به آن ها وجود دارد. بنابراين براي جلوگيري از ورود هوا به اين خطوط، در ابتداي تمام اين خطوط که تعدادشان تقريبا به اندازه تمام دستگاهاي پالايشگاه مي‌باشد گاز تزريق شده تا فشار آنها بالاتر از فشار اتمسفريک نگهداري شود و اين گازها نيز در نهايت از طريق مشعل سوزانده می شوند.

2. فلر ناپيوسته و گاه گاهی: اگر به هر دليلي‌ فشار مخزني به بالای فشار طرّاحي آن رسيد، شيرهاي ايمني‌ که بر رويش قرار دارد باز کرده تا گاز اضافي را به مشعل بفرستد. در حالتی ديگر اگر در واحد آتش‌سوزي اتفاق بيفتد، هيدروکربنهاي موجود در واحد بايد خيلي‌ سريع تخليه شود، که اين کار هم از طريق باز شدن شيرهای خاصی در بالای هر مخزن و فرستادن مواد به سيستم فلر صورت مي‌گيرد.

بنابرآنچه گفته شد سيستم فلر و مشعل جايگاه بسيار مهمی در بهره برداری و ايمنی پالايشگاه ها دارند. حال که مشعل اصلي‌ترين تکيه گاه ايمني‌ در پالايشگاه است چطور مي‌توان آنرا حذف کرد.

واقعيت اين است که در پالايشگاه های امروزی, سيستم جمع آوری گازها وجود دارد ولی به جای اينکه آنها را به مشعل برده و در آنجا بسوزانند مجددن فشرده (کمپرس) کرده و در جای ديگری از آن استفاده می کنند. برای اين کار کمپرسورهايي که ميتوانند گازهاي با فشار اتمسفريک را فشرده کنند به کار برده می شوند.

پس از کمپرس کردن گاز بستگی به نوع گاز آنها را در جاي ديگري مصرف کنند. مثلن می توان آنها را به ابتدای خط ورودی پالايشگاه برگردانده و همراه ديگر گازها تسويه کرد و يا برای تزريق به چاههاي نفت قديمي‌ که فشار خود را از دست داده اند استفاده کرد.

به عنوان مثال در پارس جنوبی که قرار است توليد فازهای ۶،۷،۸ را به چاه های نفت خوزستان تزريق کنند می توان با جمع آوری گازهای مشعل های تمامی مجتمع های گازی و پتروشيمی منطقه بخشی از اين گاز را تأمين کرد. با اين کار هم آلودگی منطقه کم شده و رضايت کارکنان و مردم منطقه حاصل می شود و هم از هدر رفتن سرمايه جلوگيری می شود.

امروزه تقريبن در تمام کشورهاي پيشرفته چيزي به نام مشعل در پالايشگاه وجود ندارد و کشورهاي در حل توسعه نيز با سرعت بسيار خوبي‌ در حال حذف مشعل از تاسيسات خود مي باشند.

به اين اميد که اين نوشتار شروعی باشد براي تلاشي در جهت حذف مشعل از پالايشگاه‌هاي پارس جنوبي و ديگر تاسيسات نفتي‌ و گازي استان بوشهر و کشور.

پالايشگاه بدون مشعل- Zero Flaring

2011-01-01T22:02:00.000Z

نمايشگاه نفت و گاز تهران سال ۱۳۷۹-۲۰۰۰, شرکتی از نروژ در رابطه با برداشتن مشعل ها از مجتمع های نفتی طرح هاي خود را ارائه می کرد. در غرفه خود عکسی ماهواره ای از زمين داشتند که تعداد مشعل ها در ۱۰ سال پيش و اکنون را نشان می داد. مطابق اين عکس بيشترين تراکم مشعل در اطراف خليج فارس بود. به همين خاطر فکر می کردند می توانند در ايران بازار خوبی برای برداشتن مشعل ها داشته باشند. متأسفانه غرفه اين شرکت خلوت ترين غرفه نمايشگاه بود.

سال ۱۳۸۰-۲۰۰۱ در عسلويه شبی را در کمپ کارگران فاز ۲و۳ مهمان دوستی بودم. در همين هنگام به روال همه شب های راه اندازی, مشعل فاز ۲و۳ به يکباره بالا رفت و حدود ۱۰۰ مليون فوت مکعب گاز شروع به سوزاندن کرد. يکی از آن جمع گفت خب امشب هم آتيشش را زياد کردند و رو به من گفت به سلامتی الان که آتيشش زياد شد چقدر توليد می کنند؟ بعد متوجه شدم وقتی توی پالايشگاه فلرينگ داريم همه فکر می کنند توليدمان بالا رفته غافل از اينکه گاز دارد می سوزد و هدر می رود.

يکی از همان روزهای راه اندازی توی جلسات بعد از ظهر واحد مهندسی يکی از مهندسان ايرانی به رييس بخش که فرانسوی بود گفت تا کی اين گاز بايد بسوزد؟ ما که الان بيش از يک ماه است هر روز داريم تمام گاز را می سوزانيم. جواب رييس فرانسوی اما خيلی دردناکتر از اين حرف ها بود وقتی با خنده معناداری گفت ميعاناتش مال ماست که می بريمش گازش مال شماست که چون به درد ما نمی خورد مشکلی هم برای سوزاندنش نداريم.

چهار سال پيش در پروژه ای که بوسيله شرکت نفت ابوظبی برای استفاده کامل از گازهاي مشعل سکوهای نفتی تعريف شده بود با پالايشگاه های بدون مشعل آشنا شدم و تا امروزه در تمام پروژه هايي که بوده ام به جز طراحی فازهای ۱۷و۱۸ پارس جنوبی سياست عدم سوختن گاز در مشعل به شدت اجرا می شده است. در همين پروژه ابوظبی وقتی کارفرما متوجه شد که در يکی از حالت های از کار افتادن (Shutdown) , امکان فلرينگ وجود دارد کار را برای چند روز متوقف کرد تا با اصلاح طراحی, جلو فلرينگ گرفته شود.

روزنامه گاردين در تاريخ ۷ فوريه ۲۰۰۱ مطلبی از شيخ حمدان بن زايد وزير امور خارجه و جانشين رييس آژانس تحقيقات محيط زيست امارات متحده چاپ کرد که در آن به کاهش قابل ملاحظه فلرينگ از ۲۵۰ مليون فوت مکعب در سال ۱۹۹۵ به ۵۶ مليون فوت مکعب در سال ۲۰۰۱ در مجتمع های نفتی اين کشور اشاره کرده و سپس در جايي ديگر اين کاهش ۷۸ درصدی را دست آوردی در راستای تعهدشان به حفظ و نگهداری محيط زيست عنوان کرده است.

معاون مدير عامل پروژه دلفين (بخش قطری پارس جنوبی) در گزارش توسعه پايدار اين پروژه در جولای ۲۰۱۰ اعلام کرد که مبنای کار اين شرکت بر اين اساس خواهد بود: "به هيچ عنوان فلرينگ صورت نخواهد گرفت مگر اينکه مطلقن ضروری باشد." و اضافه کرد ما در قطر برای محيط زيست ارزش قائليم. گزارش توسعه پايدار اين شرکت در سال ۲۰۱۰ نشان می دهد که توانسته اند فلرينگ را بيش از مقدار پيش بينی شده در برنامه کاهش دهند.

مشعل ها در پالايشگاه اثر غير قابل انکاری بر محيط زيست داشته و به راحتی نيز توسط جوامع بيرونی قابل ديدن اند. شايد مسؤولان پالايشگاه ها بتوانند با سوزاندن مايعات اضافی در شب دودش را در تاريکی از چشم همسايگان پنهان دارند ولی مشعل نتيجه عملکرد لحظه ای پالايشگاه است و ارتفاع و رنگش حتا توجه عامی ترين افراد را هم به خود جلب می کند.

همانطور که در قسمتهای بالا آمد کشورهای حاشيه خليج فارس سالهاست سياست حذف مشعل از مجتمع های قديمی خود را شروع کرده اند و پالايشگاه های جديدشان هم عمومن بدون مشعل اند.

ولی امروزه طراحی پالايشگاه های جديد پارس جنوبی و نيز پالايشگاه های پارس شمالی همراه با مشعل است و جديدن در اظهار نظری مسؤولين نفت و گاز پارس صحبت از راه اندازی سامانه گازی بدون مشعل کرده اند, در همين رابطه مدير عامل منطقه ويژه نيز بر حذف مشعل ها از پالايشگاه های پارس جنوبی تأکيد کرده است.

مدتها بود که می خواستم مطلبی در رابطه با پالايشگاه های بدون مشعل و سياست توليد بدون فلرينگ بنويسم. تلاشم در اين پست نشان دادن جايگاه اين سياست در کشورهای حوزه خليج فارس بود و اميدوارم در آينده بتوانم در اينجا به شرح اين مسئله و چگونگی کارکرد آن بپردازم.

کريسمس در انگلستان

2010-12-25T21:03:00.000Z

کريسمس روز تولد حضرت عيسی مسيح پيامبر صلح است. در انگلستان هم به پيروی از کليسای کاتوليک روز 25 دسامبر به عنوان روز کريسمس تعيين شده است.

کريسمس تنها روز سال است که علاوه بر ادارات همه جا تعطيل می باشد. حتا تمامی مراکز خريد نيز در اين روز بسته می باشند.

در اين روز همه افراد خانواده برای خوردن ناهار در خانه پدری دور هم جمع می شوند. برای ناهار کريسمس هم طبق رسم بوقلمون کباب شده, سيب زمينی, کلم بروکلی و ديگر سبزيجات می خورند.

شايد باورش برای ما که در ايران زندگی کرده ايم و اطلاعاتمان از اينجا محدود به اخبار و برنامه های تلويزيونی است کمی سخت باشد ولی اينجا نهاد خانواده بسيار با ارزش بوده و دور هم بودن برای روز کريسمس هم رسمي است که از ديرباز مانده و همه به آن احترام می گذارند.

يکی از دوستان انگليسی می گفت کريسمس را خيلی دوست دارد چون تنها روز سال است که همه خانواده را يکجا می بيند. می گفت خانواده بزرگی دارند و همه به خاطر کارشان پراکنده اند. از غروب شب قبل بچه ها يکی يکی سر می رسند و خانه ای که قبلش ساکت بوده در کمتر از يکساعت پر سروصدا و شلوغ می شود. شب اول به خوردن تخمه و انواع نوشيدنی های الکلی می گذرد. همه سعی می کنند در لحظات آخر هديه هايش را بسته بندی کرده و آنان را زير درخت کريسمس جا دهند. بعد از اون هم هرکسی سعی می کند با تکان دادن جعبه هايي که اسم خودش رويش نوشته هديه اش را حدس بزند. ولی باز کردن جعبه ها می ماند برای روز کريسمس.

خريد هديه برای اهل خانواده و اقوام (عموزاده ها و دايي زاده ها) به مناسبت روز کريسمس بسيار مهم است. شايد يک ماه آخر سال وقت فراغت بيشتر مردم به خريد هديه می گذرد.

قبل از اينکه به اينجا بيايم در اخبار می شنيدم که پس از رکود اقتصادی همه منتظر کريسمس بودند تا ببينند آيا خريد مردم می تواند وضعيت اقتصادی را بهبود ببخشد و تکانی به وضع بازار بدهد. هميشه فکر می کردم مگر حجم خريد کريسمس چقدر است که ممکن است تکانی به رکود اقتصادی دهد. ولی آنچه که امسال اينجا ديدم برايم شگفت انگيز بود. همه خريد می کنند و در اينجا که مغازه ها و مراکز خريد معمولن 4 يا 5 عصر می بندند در روزهای پايان سال تا ديروقت باز هستند. هر روز مردم را هم می ديدم که با بسته های بزرگ لباس و اسباب بازی از مراکز خريد بيرون می آيند. در اين روزها با هرکدام از همکاران صحبت می کردم نگران بود که هنوز خريدهای کريسمسش تمام نشده و می ترسد نتواند خريدش را کامل کند و همين نشان می داد که خريدها فقط محدود به اقوام درجه يک نيست. برای هديه هم از لباس, اسباب بازی, کراوات, فيلم, کارت های هديه, کتاب و غيره استفاده می کنند.

در ضمن مسئله مهم و جالب, وضعيت قيمت ها در اين ايام است. مراکز فروش برای جلب مشتری در اين روزها تخفيف های بسيار خوبی می زنند و گاهی تا 70% قيمت واقعی جنس را تخفيف می دهند. تخفيفی که بعد از مدتی برداشته شده و همان جنس با قيمت واقعی فروخته می شود. همين مسئله موجب هجوم بيشتر مردم به مراکز خريد می شود.

بازارهای موقتی مواد خوراکی و صنايع دستی کشورهای ديگر هم در مراکز مختلف جالب توجه است. در دو هفته گذشته مرتبن بازارچه هايي که محصولات بقيه کشورهای اروپايي را عرضه می کرد راه افتاده بود. فروشندگان اين بازارچه ها از آن کشورها آمده و محصولاتشان را می فروختند. مثلن يک روز بازارچه مخصوص فرانسوی ها بود که مربا, پنير, انواع شکلات, سس خردل و صنايع چوبی فرانسه را می فروختند. يکی از فروشندگان می گفت از شمال فرانسه آمده و قرار است سه روز در سه نقطه مختلف انگلستان محصولاتش را بفروشد.

اخبار ايران در دنیا

2010-12-19T14:14:00.000Z

امروز که نگاهی به اخبار دنيا داشتم و به دنبال اخبار ايران توی خبرها می گشتم گفتم شايد جالب باشد تيتر بعضی از خبرها در رابطه با ايران در نشريات بقيه کشورها را اينجا بگذارم. درستی و نادرستی خبرها را واقعن نمی دانم. اينها صرفن خبر هستند و نه تحليل.

واشنگتن پست: وزير خارجه برکنار شده ايران در مصاحبه با خبرگزاری محلی (مهر) اعلام کرد از اخراج خود بی خبر بوده است.

وينستون سالم ژورنال: درياسالار (مايک مولن) گفت آمريکا آماده مقابله با ايران است. ايران سعی در ساخت بمب اتم برای تهديد و رودررويي با همسايگان خود دارد, و آمريکا برای مقابله با ايران در صورت هر تحرکی بسيار آماده است.

ديلی تايمز (پاکستان): ايران برای تحقيق در رابطه با انفجار چابهار به کمک پاکستان نياز دارد. ايران به صورت رسمی از پاکستان تقاضا کرده تا به ايران برای تحقيق در رابطه با حادثه تروريستی چابهار کمک کند.

تايمز هند: آمريکا به هند برای کمک به برنامه هسته ای ايران مضنون است. آمريکا به چند شرکت هندی برای کمک به برنامه مخفی توليد اسلحه در ايران مشکوک است.

پاییز انگلستان

2010-12-17T23:09:00.000Z

امروز وقتی از خانه بيرون رفتم هنوز رد پا و يا ماشينی روی برف ها نبود. سفيد سفيد و تازه. امسال زمستان نيامده حسابی برف باريده و فردا و پس فردا هم قرار است برف بيشتری ببارد. به گفته کارشناس هواشناسی امسال کريسمس سفيدی خواهيم داشت.

هر وقت به خانه زنگ می زنم مادرم می گويد کاش خدا نگاهش را کمی به ما هم بياندازد, امسال از بارون خبری نيست.

از اواخر برگ ريزان و نخستين برف اينجا چند عکس گرفته ام که دوست داشتم شما هم ببينيد.

برنامه آمدن ما هم به ايران فعلن به خاطر صادر نشدن ويزای "اوستا" لغو شد. تا لحظه آخر هم صبر کردم بعد بليط ها را کنسل کردم.

برگ های زرد پاييز

اين برگ هم تا الان حتمن افتاده

پرنده ای روی رودخانه يخ زده

در سردترين روزها هم دوچرخه سواران را می بينی

آموزش در بی بی سی کودکان

2010-12-02T22:59:00.000Z

بی بی سی دارای شبکه اي مخصوص کودکان 0 تا 6 سال است که هر روز از ساعت 6 صبح تا 7 عصر برنامه پخش می کند.

اين شبکه که CBeebies نام دارد از سال 2002 کار خود را شروع کرده و تا کنون به جز در سال 2003 هر ساله جايزه آکادمی فيلم و هنرهای تلويزيونی بريتانيا را از آن خود کرده است. علاوه بر آن بسياری ديگر از جوايز مخصوص برنامه های آموزشی کودکان و برنامه های پخش زنده را نيز توانسته است ببرد.

اين شبکه برنامه های بسيار جالبی دارد که در همه آنها همراه با تفريح و شادی مسائل آموزشی نيز در نظر گرفته شده است.

در اجرای اين برنامه ها دو مسئله برای من جالب بود. يکی استفاده از نژادهای مختلف و ديگری استفاده از افرادی که ناتواني جسمی دارند.

از مسايل مهم و مورد توجه در کشورهای اروپايي و بقيه کشورهای مهاجر پذير مسئله نژاد پرستی و تبعيض نژادی است. از آنجا که نژادهای مختلفی در اين کشورها زندگی می کنند آموزش نقش مهمی در جلوگيری از مسايل و مشکلات ناشی از نژادپرستی دارد.

اين شبکه نيز با استفاده از مجريانی از نژادهای مختلف بچه ها را از همان دوران کودکی با نژادهای مختلف و توانايي هرکدام بدون در نظر گرفتن رنگ پوست آشنا می کند. در کنار آن در برنامه هايي که بچه ها در آن شرکت دارند از کودکان تمام نژادها مانند سفيدپوست, سياهپوست, آسيايي و غيره استفاده می کنند.

مسئله ديگر آشنا کردن بچه ها با افراديست که از نظر ظاهری مشکل جسمی دارند. يکی از مجريان برنامه کودکان, خانمی است که يکی از دستانش از آرنج قطع بوده ولی در اجرای برنامه های کودکان مانند شعرخوانی و داستان خوانی توانايي بسيار بالايي دارد.

برای کودکان, مجري برنامه های تلويزيونی شخصيت هايي دوست داشتنی و جذاب بوده و برای کودک اين افراد دارای توانايي بسيار بالايي هستند. بنابراين استفاده از نژادهای مختلف و افراد با توانايي متفاوت موجب می شود که ذهن کودک از همان ابتدا آماده پذيرش اين افراد در جامعه بشود. در ضمن اگر کودکی از نژاد ديگريست و يا مشکل جسمی دارد اين ذهنيت برايش پيش نخواهد آمد که امکان رشد در جامعه را نخواهد داشت.

دوستی که فرزندش از لحاظ جسمی مشکلاتی دارد ولی از نظر هوشی بسيار بالاست می گفت متأسفانه در ايران نمی توانم فرزندم را به خيابان ببرم چون کودکان با ديدن او می ترسند و فرار می کنند و بزرگترها هم صلوات می دهند!! ولی در اينجا هيچ مشکلی نداريم و مردم و بچه ها بسيار عادی برخورد می کنند که اين خود نشان دهنده اثر بخش بودن اين برنامه های آموزشی می باشد.

گُلِ ‌رنج‌های‌ کهن‌ (برگزيده‌ مقالات‌ درباره‌ شاهنامه‌ فردوسی)

2010-11-23T21:30:00.001Z

گُلِ ‌رنج‌هاي‌ کهن‌ (برگزيدة‌ مقالات‌ دربارة‌ شاهنامة‌ فردوسي)

جلال‌ خالقي‌ مطلق‌

به‌ کوشش‌ علي‌ دهباشي‌

طبق قولی که در نوشته گذشته دادم در اين نوشته می خواهم کتابی که مدتی پيش خوانده و فکر می کنم خواندنش هم لذت بخش است و هم برای هر ايرانی مفيد معرفی کنم.

نام شاهنامه را همه شنيده ايم و وقتی می خواهيم از ادبيات خود سخن بگوييم شاهنامه را به هيچ عنوان فراموش نمی کنيم. چند بيت شعر از فردوسی به ياد داريم و گهگاهی از آن استفاده هم می کنيم. ولی چند نفر از ما خارج از درس و مشق مدرسه تمام يا قسمتی از اين نامه باستان را خوانده است؟

علی دهباشی در يادداشت ابتدای کتاب " گُلِ ‌رنج‌هاي‌ کهن" اينگونه نوشته است: بی گمان رساترين و استوارترين عباراتی که درباره شاهنامه و مقام والای فردوسی بتوان يافت از مرحوم محمدعلی فروغی است که: "شاهنامه هم از حيث کميت, هم از جهت کيفيت بزرگترين اثر ادبيات و نظم فارسی است, بلکه می توان گفت يکی از شاهکارهای ادبی جهان است و اگر من هميشه در راه احتياط قدم نمی زدم, و از اينکه سخنانم گزافه نمايد احتراز نداشتم می گفتم شاهنامه معظم ترين يادگار ادبی نوع بشر است...".

گُلِ ‌رنج‌هاي‌ کهن‌, برگزيدة‌ مقالات‌ دربارة‌ شاهنامة‌ فردوسي به قلم دکتر جلال خالقی مطلق و به کوشش علی دهباشی است.

دکتر خالقی مطلق که چهل سال از عمر خود را به پای تصحيح انتقادی شاهنامه گذاشته, يادداشت های بسياری هم نوشته که بخشی از آنها در اين کتاب و به کوشش علی دهباشی منتشر شده است.

دوازده مقاله چاپ شده در اين کتاب در شماره 74 نشريه بخارا معرفی شده که من بخشی از آن را اينجا می آورم:

حماسه‌سراي‌ باستان

در اين‌ مقاله‌ نويسنده‌ نخست‌ شرحي‌ در ويژگي‌هاي‌ حماسه‌ آورده‌ و در آن‌ اشاراتي‌ به‌ ايلياد و شاهنامه‌ نموده‌ است‌. وي‌ يکي‌ از ويژگي‌هاي‌ مهم‌ حماسه‌ را به‌ عاريت‌ گرفتن‌ جزئيات‌ و يا ماجراهاي‌ پهلوانان‌ گذشته‌، در حماسه‌هاي‌ نوين‌تر دانسته‌ است‌. در اين‌ مورد شرح‌ درفش‌ به‌ دندان‌ گرفتن‌ بيژن‌ در داستان‌ فرود، و سپس‌ نسبت‌ دادن‌ اين‌ داستان‌ به‌ پسر جاماسپ‌ پس‌ از ظهور زردشت‌؛ و در نهايت‌ تشابه‌ اين‌ داستان‌ با داستان‌ حضرت‌ عباس‌، علمدار واقعة‌ کربلا خواندني‌ است.

يکي‌ داستان‌ است‌ پر آب‌ چشم

در اين‌ مقاله‌ دکتر خالقي‌ مطلق‌ نخست‌ موضوع‌ نبرد پدر و پسر را در روايات‌ حماسي‌ و افسانه‌هاي‌ اقوام‌ جهان‌ مورد پژوهش‌ قرار مي‌دهد. روايت‌ آلماني‌، ايرلندي‌، روسي‌ و روايت‌ فردوسي‌ از اين‌ حماسه‌ در شاهنامه‌، شرح‌ داده‌ شده‌ و تفاوت‌ها و شباهت‌هاي‌ اين‌ روايات‌ با يکديگر سنجيده‌ مي‌شود.

شاهنامه‌ و موضوع‌ نخستين‌ انسان‌

نخستين‌ انسان‌ در بندهشن‌ و ديگر متون‌ زردشتي‌، گيومرث‌ است‌ اما در شاهنامه‌ وي‌ نخستين‌ شاه‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد نه‌ نخستين‌ انسان‌. دکتر خالقي‌ مطلق‌ گيومرث‌ در شاهنامه‌ را آغازگر جامعه‌ و نه‌ آغازگر زندگي‌ مي‌داند. وي‌ به‌ اين‌ موضوع‌ اشاره‌ مي‌کند که‌ عده‌اي‌ معتقدند که‌ تغيير گيومرث‌ از نخستين‌ انسان‌ به‌ نخستين‌ شاه‌ به‌ دليل‌ محظوراتي‌ بوده‌ است‌ که‌ فردوسي‌ در دوران‌ اسلامي‌ در بيان‌ روايات‌ مربوط‌ به‌ آيين‌ زردشتي‌ داشته‌ است‌. اما نويسنده‌ براساس‌ دو بيت‌ از سه‌ بيت‌ باقي‌مانده‌ از شاهنامة‌ مسعودي‌ مروزي‌ که‌ حاکي‌ از نخستين‌ شاه‌ بودن‌ گيومرث‌ است‌؛ با اين‌ فرضيه‌ مخالفت‌ مي‌کند. وي‌ معتقد است‌ که‌ ابن‌مقفع‌ نيز افسانة‌ آفرينش‌ مزبور را از خداينامه‌ نزده‌ است‌، که‌ برخي‌ گفته‌اند او نيز دچار چنين‌ محظوراتي‌ بوده‌؛ بلکه‌ اين‌ اختلاف‌ و اختلافات‌ بسيار ديگر در دستنويس‌هاي‌ مختلف‌ خداينامه‌ در همان‌ زمان‌ وجود داشته‌ است.

پاسداران‌ دژ پترا

اين‌ مقاله‌ که‌ در واقع‌ شرح‌ حماسه‌اي‌ است‌ ناگفته‌، به‌ روايت‌ از پروکوپيوس‌، مورخ‌ بيزانسي‌ قرن‌ پنجم‌ و ششم‌ ميلادي‌ آمده‌ است‌. دکتر خالقي‌ مطلق‌ نخست‌ واقعة‌ تاريخي‌ گرفتن‌ شهر پترا در کرانة‌ درياي‌ سياه‌ (در چند کيلومتري‌ شمال‌ باطوم‌ امروزي‌) به‌ دست‌ خسرو اول‌ را نقل‌ مي‌کند و مي‌آورد که‌ در دومين‌ بار که‌ روميان‌ به‌ اين‌ شهر حمله‌ کردند چگونه‌ ايرانيان‌ تا آخرين‌ نفر، آگاهانه‌ جان‌ سپردند.

معرفي‌ قطعات‌ الحاقي‌ شاهنامه - معرفي‌ سه‌ قطعه‌ الحاقي‌ شاهنامه‌

اين‌ دو مقاله‌ همچنان‌ که‌ از نامشان‌ برمي‌آيد به‌ قطعات‌ الحاقي‌ شاهنامه‌ پرداخته‌اند. در ابتداي‌ نخستين‌ مقاله‌، دکتر خالقي‌ مطلق‌ از چهار وظيفة‌ مصحح‌ در يک‌ تصحيح‌ انتقادي‌ نام‌ برده‌ است‌: «يکي‌ تصحيح‌ واژه‌ها از گشتگي‌ها، ديگر تصحيح‌ ترتيب‌ مصرع‌ها و بيت‌ها، سوم‌ افزودن‌ افتادگي‌هاي‌ دستنويس‌ اساس‌ تصحيح‌ و چهارم‌ افکندن‌ افزوده‌ها از متن‌.» (ص‌ ۱۳۵ کتاب‌). سپس‌ وي‌ نخستين‌ و چهارمين‌ وظيفه‌ را دشوارتر و مهمتر دانسته‌ است.

در شرح‌ دشواري‌ کار مصحح‌، نويسنده‌ به‌ نکتة‌ تأسف‌آوري‌ اشاره‌ دارد. مي‌گويد: «بسياري‌ از ما چنان‌ تا سيب‌ آدم‌ در زير نفوذ شاهنامه‌هاي‌ سنتي‌ هستيم‌»، که‌ به‌ راحتي‌ نمي‌توانيم‌ ادلة‌ مصحح‌ را در افزوده‌ خواندن‌ برخي‌ قسمت‌هاي‌ شاهنامه‌ حتي گوش‌ دهيم‌. پيداست‌ که‌ استاد تا چه‌ درجه‌ از اين‌ مسئله‌ در رنج‌ بوده‌اند. جايي‌ ديگر اشاره‌ دارند که‌ بسياري‌ از ايرانيان‌ بر آنند که‌ بهترين‌ چاپ‌ شاهنامه‌ آن‌ است‌ که‌ سنگين‌وزن‌تر از چاپ‌هاي‌ ديگر باشد. حال‌ آنکه‌ خود بر اين‌ باور است‌ که‌ يکي‌ از هنرهاي‌ فردوسي‌ ايجازگويي‌ اوست‌ و اين‌ هنري‌ است‌ که‌ پس‌ از وي‌ به‌ ندرت‌ در ديگران‌ ديده‌ شده‌ است.

نفوذ بوستان‌ در برخي‌ از دستنويس‌هاي‌ شاهنامه‌

در اين‌ مقالة‌ سه‌ صفحه‌اي‌ دکتر خالقي‌ مطلق‌ با رجوع‌ به‌ دستنويس‌هاي‌ اساس‌ شاهنامه‌ نشان‌ مي‌دهد که‌ از دوبيتي‌ که‌ سعدي‌ به‌ نقل‌ از فردوسي‌ در بوستان‌ آورده‌ است‌، بيت‌ دوم‌ از فردوسي‌ نيست‌:

ميازار موري‌ که‌ دانه‌کش‌ است

که‌ جان‌ دارد و جان‌ شيرين‌ خوش‌ است‌

سياه‌ اندرون‌ باشد و سنگدل

که‌ خواهد که‌ موري‌ شود تنگدل‌

نويسنده‌ نشان‌ مي‌دهد که‌ ضبط‌ اصلي‌ بيت‌ در شاهنامه‌ به‌ شکل‌ زير بوده‌ است:

مکش‌ مورکي‌ را که‌ روزي‌کش‌ است‌

که‌ او نيز جان‌ دارد و جان‌ خوش‌ است

بار و آيين‌ آن‌ در ايران‌

اين‌ مقاله‌ مفصل‌ترين‌ مقالة‌ کتاب‌ است‌ و در آن‌ آيين‌ پذيرفته‌ شدن‌ اشخاص‌ نزد پادشاه‌ از زمان‌ هخامنشيان‌ تا عصر قاجار مورد پژوهش‌ قرار گرفته‌ است‌. دکتر خالقي‌ مطلق‌ آيين‌ مزبور را يکي‌ از مهمترين‌ آيين‌هاي‌ درباري‌ ايران‌ و استمرار آن‌ در طول‌ تاريخ‌ را نشانه‌اي‌ از پيوستگي‌ فرهنگ‌ کشور مي‌داند. مقاله‌ کتابنامه‌اي‌ شامل‌ ۸۱ عنوان‌ کتاب‌ دارد و علاوه‌ بر آن‌ ۳۱۴ يادداشت‌ و ارجاع‌ در متن‌ مقاله‌ آمده‌ است.

نويسنده‌ با هخامنشيان‌ آغاز کرده‌ و ضمن‌ شرح‌ دقيق‌ و موشکافانه‌اي‌ که‌ از صحنه‌هاي‌ بار در سنگ‌نگاشته‌هاي‌ اين‌ عصر آورده‌، اطلاعات‌ تازه‌اي‌ در جزييات‌ سنگ‌نگاشته‌ها به‌ خواننده‌ ارائه‌ مي‌دهد.

ببر بيان‌ (رويين‌تني‌ و گونه‌هاي‌ آن)

اين‌ مقالة‌ بلند نخست‌ به‌ مسئلة‌ رويين‌تني‌ در افسانه‌ها و حماسه‌هاي‌ مردم‌ جهان‌ مي‌پردازد و سپس‌ رويين‌تني‌ را در اساطير ايراني‌ و حماسة‌ ملي‌، شاهنامه‌، پي‌ مي‌گيرد که‌ سبب‌ و شيوة‌ رويين‌تني‌ هريک‌ از اين‌ رويين‌تنان‌ خواندني‌ است‌. در اين‌ ميان‌ عقايد خرافي‌ ايرانيان‌ و ملل‌ ديگر نيز هست‌ که‌ در آنها به‌ نوعي‌ اعتقاد به‌ زخم‌ناپذيري‌ وجود دارد از جمله‌ دانستن‌ ورد، همراه‌ داشتن‌ دعا، نظرقرباني‌، پنجة‌ گرگ‌ و دود کردن‌ اسفند. نکتة‌ جالب‌ در مورد رويين‌تنان‌ آن‌ است‌ که‌ همة‌ آنها به‌ گونه‌اي‌ زخم‌پذيرند. گويي‌ چنان‌ که‌ دکتر خالقي‌ مطلق‌ آورده‌ است‌: «هميشه‌ دري‌ براي‌ درون‌ شدن‌ به‌ مرگ‌ بازگذاشته‌اند تا ميان‌ آرزوي‌ رويين‌تني‌ و واقعيت‌ مرگ‌ ارتباطي‌ ايجاد کنند.»

دستنويس‌ شاهنامه‌ (فلورانس)

اين‌ مقاله‌ پس‌ از انتشار نخستين‌ دفتر شاهنامه‌ نوشته‌ شده‌ و در آن‌ مهمترين‌ دستنويس‌ اساس‌ تصحيح‌ دکتر خالقي‌ مطلق‌، يعني‌ دستنويس‌ فلورانس‌، نسبتاً به‌ تفصيل‌ معرفي‌ شده‌ است‌. در مقدمة‌ مقاله‌ نويسنده‌ به‌ اين‌ موضوع‌ اشاره‌ کرده‌ است‌ که‌ پيش‌ از اين‌ چهل‌ و پنج‌ نسخة‌ شاهنامه‌ را طي‌ مقاله‌اي‌ معرفي‌ نموده‌ و به‌ چاپ‌ رسانده‌ و اظهار اميدواري‌ نموده‌ است‌ که‌ در آغاز دفتر «يادداشت‌هاي‌ شاهنامه‌»، آن‌ مقاله‌ همراه‌ مقالة‌ معرفي‌ دستنويس‌ فلورانس‌ بيايد. دوستداران‌ شاهنامه‌ در ايران‌ سالهاست‌ در انتظار چاپ‌ «يادداشت‌هاي‌ شاهنامه‌» در داخل‌ ايران‌ هستند.

سرگذشت‌ زبان‌ فارسي‌

مطابق‌ گفتة‌ دکتر خالقي‌ مطلق‌ در اين‌ مقاله‌ در زمان‌ هخامنشيان‌ به‌ دلايلي‌ هنوز زمان‌ مناسب‌ براي‌ به‌ وجود آمدن‌ يک‌ زبان‌ رسمي‌ در کشور فرا نرسيده‌ بوده‌ است‌. زبان‌ پارسي‌ باستان‌ که‌ از زمان‌ داريوش‌ از گفتار به‌ نوشتار درآمد نيز نتوانست‌ يک‌ زبان‌ گفتاري‌ همه‌گير شود. مردم‌ ايران‌ در اين‌ زمان‌ به‌ شاخه‌هاي‌ مختلف‌ زبان‌ ايران‌ باستان‌ سخن‌ مي‌گفتند و اين‌ شاخه‌ها هنوز چندان‌ به‌ يکديگر نزديک‌ بودند که‌ نيازي‌ به‌ داشتن‌ يک‌ زبان‌ فراگير محسوس‌ نبود. اما به‌ تدريج‌ با افزوني‌ همبستگي‌ ميان‌ تيره‌هاي‌ ايران‌، نياز به‌ وجود زباني‌ رسمي‌ ضروري‌ شد.

نويسنده‌ با استناد به‌ بخشي‌ از سخن‌ ابن‌مقفع‌ (سال‌ ۱۳۹ هجری) دربارة‌ تقسيم‌بندي‌ زبان‌ فارسي‌ و همچنين‌ مقايسة‌ زبان‌ها و گويش‌هاي‌ رايج‌ در ايران‌ باستان‌ به‌ نتايجی مي‌رسد.

رسم‌ خط‌ شاهنامه‌

دکتر خالقي‌ مطلق‌ اصلاح‌ گاه‌ به‌ گاه‌ رسم‌ خط‌ را در تمام‌ خط‌هاي‌ جهان‌، از آنجا که‌ هيچ‌ خطي‌ صورت‌ تلفظ‌ را دقيق‌ و آسان‌ به‌ دست‌ نمي‌دهد؛ ضروري‌ مي‌بيند. خط‌ عربي‌ نيز که‌ اساساً براي‌ زبان‌ عربي‌ ساخته‌ شده‌ است‌ و فاقد واج‌هايي‌ در زبان‌ فارسي‌ است‌ و از سوي‌ ديگر داراي‌ واج‌هايي‌ است‌ که‌ در زبان‌ فارسي‌ نيست‌؛ ناگزير به‌ عنوان‌ خط‌ فارسي‌ نياز به‌ اصلاح‌ دارد.

معرفی کتاب

2010-11-20T23:16:00.000Z

اين هفته در ايران به نام کتاب نامگذاری شده است. متأسفانه خواندن کتاب اولويت نخست مردم ما نيست و فقط تعداد کمی از افراد جامعه ايرانی خواندن کتاب را در برنامه روزانه خود قرار داده اند. اين افراد اگر روزی کتاب نخوانند احساس خوبی ندارند و انگار که چيزی گم کرده باشند. اصولن با خواندن کتاب عطش آموختن در انسان بالا می گيرد و فرد خود به خود پس از پايان کتابی که در دست دارد, کتاب ديگری را شروع می کند.

در باره اينکه خواندن و آموختن تنها راه نجات هر جامعه ايست و اگر مردم کشوری بخوانند, راه نيکبختی را پيدا می کنند گفتنی های بسيار گفته و نوشته های بسياری نوشته اند.

از آنجا که مردم ما چنان از نخواندن در رنج نيستند و کوشش شايانی هم برای تشويق مردم به خواندن کتاب صورت نمی گيرد تصميم گرفتم از اين به بعد هر از چندی کتابی را در وبلاگم به دوستان معرفی کنم.

از بقيه دوستان وبلاگ نويس که کتاب بخشی از زندگيشان شده هم دعوت می کنم که اين کار را شروع کنند و دست کم در همين هفته در وبلاگشان کتابی را به خوانندگان وبلاگشان معرفی کنند. اطمينان دارم اين کار اثر خوبی دارد و برخی را با کتاب آشنا می کند.

من هم در همين هفته و در پست بعدی کتاب مورد نظر خود را به دوستان معرفی می کنم و اطمينان دارم همه از خواندن اين کتاب هم لذت برده و هم بر دانش خود خواهند افزود.

نمايشگاه نفت، گاز و پتروشيمي بوشهر

2010-11-19T00:03:00.002Z

پايگاه خبری خليج فارس در خبری به تاريخ 27 آبان ماه 1389 نوشته است که رييس هيئت مديره شركت بين المللي نمايشگاههاي استان زمان برگزاری دومين نمايشگاه نفت، گاز و پتروشيمی در بوشهر را اعلام کرد.

اگر اين نمايشگاه شش ماه ديگر بود, خبر خواندنی و خوشحال کننده بود ولی چرا زمان برگزاری نمايشگاهی که دوست داريم بسيار باشکوه برگزار شود اينقدر دير اعلام می شود. شايد هم خبرگزاری خليج فارس مطلب را اشتباه نوشته باشد و اين خبر پيشتر اعلام شده و الان در آستانه برگزاری نمايشگاه مجددن زمان آنرا اعلام کرده اند.

از اين مقدمه که بگذرم در اين نوشتار زمينه های عدم استقبال از نمايشگاه های نفت و گاز بوشهر را بررسی خواهم کرد.

من خودم تا کنون در نمايشگاه نفت و گاز بوشهر شرکت نکرده ام و لذا شخصن توانايي ارزيابی آنرا نداشته ام ولی با توجه به صحبت های مسؤولين و رسانه های نوشتاری استان, ظاهرن نمايشگاه (های) گذشته خيلی موفقيت آميز نبوده و حتا بسياری از شرکت های تابعه نفت که در استان بوشهر فعاليت عملياتی دارند در اين نمايشگاه شرکت نکرده بودند, اين در حاليست که در نمايشگاه های مشابه در اهواز يا شيراز شرکت نفت و شرکت های فعال در عرصه نفت و گاز حضور پر رنگی داشته اند.

همه اينها در حاليست که بوشهر دارای بزرگترين مخازن گازی ايران بوده, بيشتر تأسيسات فلات قاره در حوزه استحفاضی اين استان قرار دارد و بزرگترين پايانه صادرات مواد نفتی کشور در جزيره خارک می باشد. وقتی اين آمار را می بينيم بايد انتظار داشته باشيم که بزرگترين و معتبرترين نمايشگاه نفت, گاز و پتروشيمی خاورميانه در بوشهر برگزار شود ولی در عمل چيز ديگری اتفاق می افتد.

اشکال کار در کجاست؟ هر ساله چندين نمايشگاه نفت و گاز در کشور برگزار می شود. بزرگترين و معتبرترين آنها در تهران است و ظاهرن در اهواز و شيراز هم نمايشگاه های خوبی برگزار شده است. چرا در آنجا نمايشگاه به صورت مطلوب و با استقبال نسبتن مناسب برگزار می شود ولی در بوشهر نه؟ قطعن يک دليل واضح و مشخص را نمی توان برای اين مشکل نام برد. ولی اگر بخواهيم جواب سريع و بدون مطالعه ای بدهيم به راحتی می توان گفت که مسؤولين نفت به استان بوشهر بی توجه هستند و حاضر به شرکت در نمايشگاه نفت و گاز بوشهر نشده اند. ولی اگر هم اين مسئله واقعيت داشته باشد آيا واقعن اين همه داستان است؟

نمايشگاه نفت و گاز چيست؟ چه شرکت هايي در آن حظور می يابند؟ هدف هرکدام از اين شرکتها از حضور در اين نمايشگاه چيست؟ قطعن تا جواب اين سه سؤال را ندانيم نمی توانيم تحليل درستی از عدم استقبال از نمايشگاه نفت و گاز بوشهر داشته باشيم.

نمايشگاه نفت و گاز محلی برای آشنايي خريداران کالاهای نفتی و سازندگان اين کالاهاست. کالاهای نفتی می تواند شامل خدمات مهندسی, خريد تجهيزات برای ساخت پالايشگاه جديد, و قطعات يدکی يا مواد مصرفی پالايشگاه در حال کار باشد. در اين بين خريد تجهيزات و قطعات يدکی نقش بسيار مهمی در رونق بخشيدن به نمايشگاه دارد.

شرکت هايي که در نمايشگاه نفت و گاز حضور می يابند بيشتر سازنده های تجهيزات نفتی و شرکت های مهندسی مشاور بوده که می خواهند دانش فنی و توانايي خود را به پيمانکاران و شرکت های نفتی عرضه کرده و بازاری برای فروش محصولات خود پيدا کنند.

حال با دانستن جواب اين سه سؤال ببينيم چرا نمايشگاه اهواز و شيراز پررونق و بوشهر کم رونق برگزار شده است. در اينجا مقايسه ای با تهران نمی کنم چرا که در ايران حساب مرکز کشور با همه جا متفاوت است ولی در انتهای نوشتار به راحتی می توان فهميد که چرا نمايشگاه نفت و گاز تهران از همه جا بهتر برگزار می شود.

در اهواز شرکت ملی مناطق نفتخيز جنوب به عنوان يکی از قديمی ترين مجموعه های وزارت نفت با زير مجموعه هايي شامل شرکت های مهندسی و ساخت, بهره برداری و خدمات کالا يکی از مشتريان اصلی توليدکنندگان داخلی و خارجی تجهيزات نفتی می باشد. پروژه هايي که بايد در مناطق نفتخيز جنوب اجرا شود در همين شرکت تصويب شده و مراحل طراحی, خريد تجهيزات و در نهايت ساخت, تحت نظارت مستقيم همين شرکت که در اهواز مستقر است اجرا می شود. مجتمع هايي هم که در حال کار هستند خريد مواد شيميايي, قطعات يدکی و ديگر نيازهای خود را از طريق همين شرکت انجام می دهند.

در شيراز شرکت مهندسی مشاور "پيدک" حضور دارد که پيمانکار اصلی بسياری از پروژه های نفتی در گذشته و حال بوده که به عنوان مثال می توان از پالايشگاه نفت بندرعباس, متانول خارک و متانول عسلويه نام برد. اين شرکت که کارش طراحی مجتمع های نفت, گاز و پتروشيمی می باشد مسؤوليت خريد تجيزات پالايشگاه هايي که طراحی آنان را انجام می دهد نيز بر عهده دارد. جديدن هم شرکت مهندسی مشاور "هدکو" در اين شهر فعال شده است.

شرکت های سازنده برای برقراری ارتباط بهتر با اين شرکتها در نمايشگاه شيراز و اهواز حاضر شده تا مستقيم و بدون واسطه محصولات خود را به مهندسان و مديران آنان عرضه کنند چرا که ارتباط شرکت های سازنده با "پيدک" و يا "شرکت ملی مناطق نفتخيز جنوب" در شيراز و اهواز راحت تر از نمايشگاه نفت و گاز تهران خواهد بود.

ولی استان بوشهر تنها ميزبان شرکتهای بهره بردار بوده و هيچ کارفرما يا پيمانکار و يا شرکت مهندسی و ساختی در هيچ کجای استان بوشهر فعال نيست. شرکت های فعال در عسلويه تنها بهره بردارانی هستند که وظيفه توليد محصول را برعهده دارند.

دفتر مهندسی و ساخت شرکت نفت و گاز پارس که کارفرمای اصلی پارس جنوبی و شمالی می باشد در خيابان فاطمی تهران قرار دارد. دفتر شرکت پتروپارس که پيمانکار اصلی بسياری از پروژه های پارس جنوبی است در خيابان نفت تهران واقع شده, دفتر شرکت فلات قاره در خيابان ولی عصر تهران و دفتر مهندسی شرکت صدرا که يکی از سازنده های اصلی تأسيسات دريايی است در شهرک غرب تهران واقع است. اينها همه شرکت هايي هستند که حوزه اصلی فعاليتشان استان بوشهر است.

شايد الان راحت تر بتوان به اين سؤال جواب داد که چرا نمايشگاه پارسال نفت و گاز کم رونق برگزار شده است.

حال ببينيد اگر نمايشگاه امسال هم با استقبال کم سازنده ها روبرو شد احتمال عدم حمايت نفت در سال های بعد از اين نمايشگاه جدی تر خواهد شد در حاليکه ريشه عدم استقبال از نمايشگاه بوشهر به نوع فعاليت شرکت های نفتی در استان بوشهر برمی گردد.

متأسفانه مسؤولين و نمايندگان استان بوشهر هم شناخت کاملی از مجموعه وزارت نفت و نوع انجام کار در آن ندارند و همين باعث می شود که هيچ وقت نتوانند استراتژی موفقی برای بهبود اين وضعيت داشته باشند.

در کنار اينها من امروز وقتی به دنبال پيدا کردن اطلاعات بيشتر در ارتباط با اين نمايشگاه بودم هر چه در اينترنت جستجو کردم نتوانستم وب سايت اين نمايشگاه را پيدا کنم و در نهايت در انتهای يکی از خبرها لينکی داده بود به وبسايت نمايشگاه و وقتی وارد شدم نوشته بود اين وبسايت تحت ساخت است! نمايشگاهی که کمتر از دو روز کاری ديگر قرار است افتتاح شود و در عصر اينترنت هنوز وبسايت ندارد چطور انتظار داريم که شرکت های نفتی و غيرنفتی آن را جدی بگيرند در حاليکه ما خودمان آنرا جدی نمی گيريم.

به هر حال اميدوارم به زودی خبرهای خوبی از برگزاری اين نمايشگاه بخوانم.

يادبود شهدا در انگلستان

2010-11-11T21:43:00.001Z

نوامبر ماه گراميداشت شهداي انگلستان است. هر کس در اين ماه اينجا باشد، جعبه‌هاي پر از گل سرخ را در هر ايستگاه، اداره، مرکز خريد، دانشگاه و محل‌هاي اصلي‌ رفت و آمد مردم مي‌بيند. عابران هم هرکدام يکی را برداشته و به گوشه پيراهن يا کتش سنجاق می کند. در شهر بيشتر مردم با گل سرخی کوچک بر گوشه پيراهنشان جلوه زيبايي را پديد می آورند.

در ساعت ۱۱ يازدهمين روز از يازدهمين ماه ميلادي (ماه نوامبر), ۲ دقيقه سکوت در همه جا اجرا ميشود. يازدهم نوامبر ياد آور آتش‌بس پايان جنگ جهاني‌ اول در سال ۱۹۱۸ است.

اين روز تا قبل از جنگ جهاني‌ دوم به عنوان روز آتش‌بس و به ياد شهداي انگلستان در جنگ جهاني‌ اول گرامي‌ داشته مي شد، ولي‌ پس از جنگ جهاني‌ دوم نامش به روز "يادبود" تغيير کرد تا در آن ياد و خاطر همه شهدا را گرامی بدارند. در سال های اخير ياد و خاطره شهدای جنگ عراق و افغانستان نيز به اين مجموعه اضافه شده است.

نکته جالب اينجاست که گرچه بسياری از مردم با جنگ عراق و افغانستان موافق نيستند ولی حساب شهدايشان را با دولت يکی نمی دانند و هميشه از آنان به عنوان قهرمانان ملی ياد می کنند.

همچنين در سراسر انگلستان در پارک ها, موزه ها و ميدان های شهر بنای يادبودی برای شهدای کشور که در جنگ های مختلف انگلستان و در نقاط مختلف دنيا جانشان را از دست داده اند ساخته و بر روی آنان اسامی بعضی از شهدا را نوشته اند.

عکس زير بنای يادبودی است که برای شهدای جنگ جهانی اول ساخته اند ولی بعد از جنگ جهانی دوم, نام اين جنگ و شهدای آن را هم به اين بنا اضافه کرده اند. (عکس های بيشتر را در پيوند سمت چپ وبلاگ ببينيد).

کتاب و کتابخوانی در انگلستان

2010-11-06T20:44:00.001Z

اينجا صبح زود يا عصر که از کار برمی گردی می بينی که توی قطار بيشتر مردم يا کتاب می خوانند يا روزنامه. سر کار هم ساعت ناهار بعد از اينکه ناهارشان را خوردند کتاب را باز می کنند و نيم ساعت کتاب می خوانند بعد کار را شروع می کنند. کتاب خواندن چيزی جدای از زندگی نيست که بگويند هر گاه وقت داشتيم کتاب هم می خوانيم بعد آخر شب ببينند کتابی نخوانده اند و وقت خواب هم رسيده است.

در شهری که ما زندگی می کنيم حدود نود هزار نفر جمعيت دارد. کتابخانه اين شهر بيش از صد و بيست هزار جلد کتاب دارد. عضويت در کتابخانه رايگان است و هر نفر می تواند در هر سری 9 کتاب را برای يک ماه بگيرد. بعد از آن هم می توان 3 بار تمديدشان کرد!

وقتی اوستا به دنيا آمد به کتابخانه رفتم تا بپرسم که آيا برای نوزادان هم برنامه ای دارند و اينکه از چه سنی می توان برايشان کتاب خواند, قسمتی از کتابخانه را به من نشان داد که مخصوص کودکان بود با کتاب هايی برای تمام سن ها, از تولد تا سه ماهگی و بالاتر. بعد هم کيفی به من داد که شامل چند کتاب و جزوه بود. اين کيف توسط يک مؤسسه که هدفش تشويق کودکان به کتاب خواندن بود آماده شده و در اختيار کتابخانه قرار گرفته بود. در اين کيف به عنوان هديه دو عدد کتاب رده سنی نوزادان بود و چند جزوه که کتاب ها و نويسندگان خوب رده های مختلف سنی کودکان را معرفی می کرد و جزوه راهنمايي هم برای پدر و مادرها که توضيح می داد فرزند نوزادشان چقدر کتاب خواندن را دوست دارد.

و در آخر هم گفت در اينجا هر هفته سه شنبه ها جلسات داستان خوانی و شعر خوانی برای نوزادان و کودکان تشکيل می شود و در جواب من که گفتم بچه ها که ممکن است گريه کنند و محيط آرام کتابخانه را ناآرام کنند جزوه درون کيفم را نشانم داد که نوشته بود "هرچقدر هم که سر و صدا کنيد کتابخانه با آغوش باز شما را می پذيرد" و ادامه داد که اين حق بچه هاست که به کتابخانه بيايند وخوب بچه سر و صدا هم می کند و اشکالی ندارد!

بعد از اين بود که متوجه شدم چطور کتاب از زمان نوزادی وارد زندگی اين مردم می شود و چرا اينقدر با علاقه مطالعه می کنند.

صد سال صنعت نفت بدون طراحی

2010-10-29T23:08:00.001+01:00

اين جمله را زياد مي شنويم. بيش از ۱۰۰ سال است که صنعت نفت داريم ولي‌ هنوز توانايي طراحي يک پالايشگاه را نداريم!

ببينيم کار طراحي يک پالايشگاه از کجا شروع ميشود و به چه صورت ادامه پيدا مي‌کند و ضعف ما کجاي کار است؟

فرض کنيد ميدان پارس جنوبي کشف شده و شرکت نفت ايران مي‌خواهد آن را توسعه دهد. ابتدا پيمانکار اصلي‌ انتخاب ميشود، به عنوان مثال براي توسعه فاز ۲و۳ توتال، فاز ۱ پتروپارس و فاز ۴و۵ انی انتخاب شدند.

اين‌ها شرکت‌هاي نفتي‌ هستند که کارفرما ناميده مي شوند و نقش شرکت نفت ما را در بقيه کشورها دارند, کشورهايي که يا نفتشان ملی نيست و يا اگر هم است وزارت نفت مخزن را در اختيار اين شرکت ها قرار می دهد و خودش سهمی را پس از توسعه بر می دارد. در کشور ما نيز به دليل کمبود سرمايه و نقدينگی, شرکت نفت از اين شرکت ها جهت توسعه ميادين نفت و گاز استفاده می کند.

پس از اينکه ساخت پالايشگاه به يکی از اين شرکت ها واگذار شد, نخستين کار, پيدا کردن شرکت مهندسي مشاور‌ مناسب براي طراحي پالايشگاه است که بر اساس کارهای انجام شده قبلی و از طريق مناقصه انجام ميشود.

اصولن هر کارفرمايي پالايشگاه خود را بر اساس استانداردهای خودش می سازد. مثلن پالايشگاه های شل و توتال اصولن به يکديگر شبيه نيستند و دليل آن هم استانداردهای متفاوت اين دو شرکت است. امروزه تمام شرکت های نفتی معتبر دارای استانداردهای معتبر هستند. اگزون موبايل, چورون, شل, بی پی, توتال, آرامکو (شرکت نفت عربستان) و پتروناس همه دارای استانداردهايي در تمام زمينه های پروسس، مکانيک، پايپينگ، ايمني‌، برق، ابزار دقيق و سيويل مي باشند. در اين استانداردها نحوه طراحی هر دستگاه همراه با معادلات طراحی توضيح داده شده و مواردی که بايد رعايت شود تا يک واحد نفتی کارآمد و ايمن ساخته شود بيان شده است.

بعد از انتخاب شرکت مهندسی مشاور، کارفرما بايد اين مدارک را به عنوان مبنای طراحي به آنان تحويل دهد و شرکت طراح‌ هم وظيفه دارد که تمام طراحيش را بر اساس همان استانداردهايي که از کارفرما تحويل گرفته است انجام دهد.

در طرف ديگر هم, تمامي‌ شرکت‌هاي مهندسی مشاور معتبر خودشان اصول طراحي دارند و اعتبار شرکت های مشاور هم به همين کتابچه های اصول طراحيشان می باشد. هرچه اين کتابچه ها کامل تر باشد طراحی آن شرکت يکدست تر, مستندتر و کمتر وابسته به نظرات مختلف و تحليل های لحظه ای است.

هنگام بستن قرارداد بين کارفرما و طراح, کارفرما اولويت استفاده از مدارک را اعلام می کند. در ضمن گروهی از افراد کارفرما هميشه در کنار گروه طراح حضور دارند تا از هر نوع انحراف از استانداردهای کارفرما پيش گيری کنند.

اين شرکت‌ها، از سال ها پيش با شروع اولين طراحی ها و بهره برداری ها نوشتن استانداردهای طراحي خود را آغاز کرده اند و هر روز هم بر اساس تجربياتشان آنها را توسعه مي دهند تا امروز پس از سال‌ها مثلن استانداردهای شرکت بهره بردار شل بيش از ۱۰۰۰ کتابچه شده است و يا مثلن شرکت مشاور فاستر- ويلر که پالايشگاه آبادان را طراحی کرده و همچنين طراحی پايه ای بيشتر فازهای اوليه پارس جنوبی را انجام داده است دارای صدها کتابچه استاندارد و مدارک تجربی طراحی می باشد.

اما شرکت نفت ما به عنوان يکی از اولين توليدکننده های نفت و دارای بزرگترين مخزن های نفت و گاز دنيا که تقريبن تمام اقتصادش نفتی است متاسفانه هنوز بعد از اين همه سال اين اصول و استانداردها را ندارد، البته ظاهرن کتابچه هايي تحت عنوان "آي پی اس يا استاندارد نفت (پتروليوم) ايران" سال‌ها پيش آماده شده است که متاسفانه هيچ استفاده اي از آن نمي‌شود و همين باعث شده که هيچوقت هم اشکالات آن برطرف نشده و به روز نشود. اصولن استفاده از اين کتابچه ها باعث ميشود که طراحي تمامي پالايشگاه ها و مجتمع‌هاي نفت و گازي يک کشور از استاندارد يکساني پيروي کنند چيزی که ما در ايران عملن نمی بينيم. اين اشکال بزرگي‌ است که در شرکت نفت ايران وجود دارد، اشکالي‌ که برای حل آن نياز به مديريت قوي می باشد. اين کار شايد چند سالي‌ طول بکشد ولي‌ هم پشتوانه خوبي‌ براي شرکتي است که داراي دومين ذخاير نفت و گاز در دنيا است تا تمام مجتمع هايش يک دست باشند و نيز کمک بزرگی به شرکت های مهندسی مشاور داخلی جهت بومی کردن طراحی مجتمع های نفتی می باشد.

خوب حالا نوبت به شرکت‌هاي مشاور است. ما در ايران ۵ يا ۶ شرکت مشاور بزرگ داريم که سابقه کار همگي آنها به بالاي ۳۰-۴۰ سال مي‌رسد و اگر شرايط فراهم می بود و درست مديريت و هدايت می شدند نه تنها می توانستند تمامی نيازهای داخلی را جوابگو باشند بلکه در خارج از کشور هم فعال باشند. ولی هيچکدام از اين شرکت ها اصول طراحی کاملی ندارند که جوابگوی نيازهای شرکت نفت ما باشد.

اصولن برای طراحی پايه ای يک پالايشگاه واقعن به چيزی بيش از آنچه در کتابهای دانشگاهی نوشته شده نيازی نيست فقط لازم است آنچه که آنجا خوانده شده, کم کم به کار بسته شود و اشکالات در عمل و توسط سازنده دستگاه ها و بهره بردار گفته شود تا بتوان به يک طراح خوب تبديل شد. البته مشکل اساسی ديگری هم در ايران وجود دارد و آن هم کم بودن تجربه در بخش طراحی است. متأسفانه به دلايل بسيار که اينجا محل پرداختن به آن نيست مهندسان ايرانی پس از به دست آوردن تجربه, کشور را ترک کرده و همين موجب می شود شرکت های ايرانی گرچه سابقه بالايي دارند ولی از کمبود نيروی انسانی با تجربه هميشه در رنج باشند و در مجموع هيچوقت نتوانند از انباشت تجربه ها استفاده لازم را ببرند و اين به نظر من يکی از مهم ترين عوامل عدم پيشرفت در شرکت های مشاور می باشد.

علاوه بر اين دو موضوع که يکی به شرکت نفت و ديگری به شرکت های مشاور بر می گردد, اشکال سوم نوع کنش ها و ارتباطات بين اين دو است. اصولن هيچ شرکت مشاوری بدون کمک و پشتوانه شرکت نفت بهبود نمی يابد. اگر امروز تکنيپ فرانسه از شرکت های معتبر مشاوره محسوب می شود به آن دليل است که توتال فرانسه تا آنجا که امکانش بوده از آن حمايت کرده و پروژه هايش را در اختيار اين شرکت قرار داده است. متأسفانه شرکت نفت ما به نظر نمی آيد تا آنجا که مجبور نباشد پروژه هايش را در اختيار شرکت های مشاور داخلی قرار دهد. نمونه روشن آن طراحی بعضی از فازهای جديد پارس جنوبی است که کاملن کپی فازهای قبلی است ولی باز هم طراحی آنها به شرکت های خارجی واگذار می شود فقط به اين دليل که در خارج از کشور و توسط شرکت های معتبر انجام شود!

مثلن در پارس جنوبي، فاز ۲،۳ را فاستر ويلر و تکنيپ طراحي کرده اند، فاز ۱ را فکر کنم جان براون، فاز ۴،۵ را باز هم فاستر ويلر و تکنيپ، فاز‌هاي جديد را هم وُرلي پارسُنز. تمامی مدارک طراحی هم پس از کامل شدن طراحی هر فاز در اختيار شرکت نفت گذاشته می شود. در ضمن از زمانی که فاز ۴،۵ طراحي و ساخته شده از طرف شرکت نفت به عنوان مبناي طراحي بقيه فاز‌ها قلمداد شده است و بقيه فاز‌ها تقريبن کپي اين فاز است. بنابراين شرکت نفت می تواند به جاي اينکه فاز‌هاي جديد را به شرکت های بين المللي براي طراحي بدهد آن‌ها را به شرکت‌هاي داخلي‌ دهد. ولي‌ الان شرکت نفت چه مي‌کند؟ مثلن براي فاز ۱۷و ۱۸، تمام مدارک فاز ۴و۵ را به شرکت خارجی داده بودند و مي گفتند براي ما مشابه همين را طراحي کنيد.

اگر قرار است ما براي بقيه فاز‌هاي پارس جنوبي همه چيز را کپي کنيم چرا اين کار در ايران انجام نمي‌شود؟ دست کم از کنار آن هم توي کشور کار ايجاد مي شود و هم تجربه ايي است براي مهندسان و شرکت های ايراني‌.

همه اين مسايل در اين ۱۰۰ سال دست به دست هم داده تا نه شرکت های مشاور ما رشد کيفی مناسبی داشته باشند و نه شرکت نفت ايران با آن همه طول و عرض جغرافياييش توانسته باشد در حد يکی از معمولی ترين شرکت های نفتی باشد.

جای خالی استوانه کورش در موزه بریتانیا

2010-10-20T11:47:00.001+01:00

شنبه رفته بوديم موزه بريتانيا. توی اتاق ايران جای استوانه کورش خالی بود. استوانه کورش که در سال 539 قبل از ميلاد پس از فتح بابل توسط کورش نوشته شده در خرابه های بابل در عراق امروزی در سال 1879 پيدا شد. استوانه ای که توسط سازمان ملل به عنوان "بيانيه باستانی حقوق بشر" شناخته می شود.

عکسی که پارسال از اين استوانه گرفته ام در اسلايد بالای سمت چپ که مربوط به اتاق ايران در موزه بريتانيا است قابل ديدن است. اين استوانه همانطور که در عکس زير مشخص است برای مدت محدودی به موزه ايران باستان در تهران برده شده است که ديدن آن را به دوستان توصيه می کنم.

مدت زمان انجام پروژه های پارس جنوبی

2010-10-17T09:43:00.001+01:00

زمان اجراي پروژه هاي نفت و گازي و به خصوص هر کدام از پالايشگاهاي پارس جنوبي چه قدر است؟

پروژه های نفت و گاز تا قبل از رسيدن به مرحله بهره برداری بايد از مراحل مختلف ارزيابی و طراحی بگذرند. هر کدام از اين مراحل در مدت زمان مشخصی انجام می گيرد و امکان انجام همزمان آنها برای سرعت بخشيدن به انجام پروژه وجود ندارد. در زير خلاصه ای از هر مرحله را مرور می کنم.

مرحله اول, ارزيابی اقتصادی يا امکان سنجی پروژه می باشد. در اين مرحله کارفرما مشخصات مخزن و مواد نفت و گاز موجود در مخزن را به شرکت مشاور داده و از آنان مي‌خواهد تا اقتصادي بودن برداشت از مخزن را بررسي‌ کنند. در اين مرحله شرکت مهندسي‌ مشاور، در کنار مشاور مخزن و شرکت های بازاريابي مواد نفتي به بررسي‌ طرح پرداخته و در صورت اقتصادی بودن طرح, گزينه‌هاي توسعه طرح را به کارفرما ارائه ميدهند.

مرحله‌ي بعد، طراحي مفهومي‌ پالايشگاه مي‌باشد. اين مرحله از طراحي، حساس‌ترين و مهمترين بخش طراحي و ساخت پالايشگاه و هر مجتمع نفتي‌ و گازي مي‌باشد. در اين مرحله، کارفرما بر مبناي گزارش مرحله قبل، براي طراحي پالايشگاه مناقصه اعلام مي‌کند. پس از انتخاب شرکت مهندسي‌ مشاور براي طراحي مفهومي‌ يا پايه، اين شرکت بايد اقتصادي‌ترين و کار آمد‌ترين روش براي رسيدن به محصولات مورد نظر کارفرما را ارائه دهد. اهميت اين مرحله به اندازه ای است که امروزه بسياری از شرکت های نفتی, طراحی پايه را به دو شرکت واگذار کرده و در نهايت بهترين طراحی را برای مرحله بعد انتخاب می کنند.

پس از پايان طراحی پايه, نوبت به طراحی جزيي و کامل پالايشگاه می رسد. برای واگذاری اين مرحله نيز مجددن مناقصه صورت گرفته و يک شرکت مهندسی مشاور انتخاب می شود. در اين مرحله شرکت مشاور آزادی عملی برای انتخاب نوع فرآيندها ندارد و طراحی بايد براساس طراحی پايه انجام گيرد. در اين مرحله نقشه های توليد شده در مرحله قبل توسعه داده شده و تجهيزات برای ساخت سفارش داده می شوند.

حال ببينيم مدت زمان اجرای هر مرحله حدودن چه مدت است؟

مرحله امکان سنجی پروژه بستگی به اينکه مخزن چقدر شناخته شده باشد و در کدام نقطه از دنيا اين توسعه انجام پذيرد بين سه تا شش ماه متفاوت است. در پروژه های پارس جنوبی اين مرحله ديگر انجام نمی پذيرد چون طرح توسعه کلی و ارزيابی اقتصادی از مدت ها پيش انجام گرفته و همان زمان که فازهای ابتدايي شروع به کار کردند برنامه ريزی برای توسعه اين ميدان در قالب بيست و چهار فاز صورت گرفت.

مرحله طراحی پايه ای يا مفهومی پالايشگاه های گازی بسته به تنوع محصولات توليدی بين شش ماه تا يک سال به طول می انجامد. در پروژه های پارس جنوبی به دليل تشابه فازها می توان زمان اين مرحله را به صورت قابل توجهی کاهش داد.

مثلن ارتباط با سازنده ها در پرژه های پارس جنوبی می تواند از اين مرحله شروع شود تا تجهيزات و قطعاتی که به زمان طولانی برای ساخت نياز دارند زودتر آماده شوند ولی متأسفانه در بسياری از موارد ديده می شود که طراحی پايه ای فازهای پارس جنوبی به دليل سردرگمی مديريت پروژه ها - که پس از ده سال از اجرای اولين پروژه جای سؤال دارد- و نيز عدم تمايل سازنده ها به فروش محصولاتشان به ايران بسيار طولانی تر از حد معمول می شود.

مرحله بعدی و نهايی, طراحی جزيي پالايشگاه می باشد. در اين مرحله تمام تجهيزات مکانيکی, ابزاردقيقی و برقی با جزييات کامل طراحی شده و مدارک برای سازنده های مورد تأييد کارفرما فرستاده می شوند (در مرحله طراحی پايه ليستی از سازنده های مورد تأييد کارفرما در تمام زمينه ها به شرکت مشاور داده می شود). سازنده ها نيز موظفند در مدت زمان مشخص بسته پيشنهادی فنی خود را به شرکت مهندسی مشاور تحويل دهند. شرکت مهندسی مشاور نيز با بررسی بسته ها و پس از رفع ابهامات به هر کدام از سازنده ها امتيازی داده ولی انتخاب نهايي بر عهده بخش قرارداد ها بر اساس قيمت سازنده ها می باشد. اين بخش هم حدودن يک تا دوسال به طول می انجامد. در فازهای جديد پارس جنوبی اين بخش به دليل تحريم ها طولانی تر است. اصولن دور زدن تحريم ها کار ساده ای نيست. برای فاز 17و18 پارس جنوبی با هر سازنده ای تماس می گرفتيم حاضر به شرکت در مناقصه نبود. بنابراين بايد سازنده های جديدتر را پيدا کرد و يا با سازنده های معتبر از طريق های ديگر ارتباط برقرار کرد. همين مسأله زمان و هزينه پروژه را افزايش می دهد.

بنابراين طراحی پايه ای و جزيي هر پالايشگاه پارس جنوبی در بهترين شرايط حدود سی و شش ماه زمان نياز دارد. ساخت پالايشگاه های پارس جنوبی هم اگر توسط پيمانکاران زبده و حرفه ای انجام گيرد حدود دو سال زمان می برد.

پس از زمانی که طراحی يک فاز شروع شود تا زمانی که آماده پيش راه اندازی گردد به حدود پنج سال يا شصت ماه زمان نياز دارد.

بوشهر

2010-10-06T20:52:00.000+01:00

تماس گرفتم ايران اير برای بليط ايران. گفت امکان گرفتن بليط از طريق ايران اير وجود ندارد و بايد از طريق آژانس اقدام کنيد يا اينکه پول نقد بياوريد و بليط بخريد.

تلفن آژانسی که بليط ايران اير را می فروخت به من داد, تماس گرفتم و گفتم برای مسير لندن-تهران-بوشهر بليط می خواهم.

گفت بوشهر کجاست؟ . از تهران پرواز ندارد. ايرانی بود و فارسی صحبت می کرد.

گفتم از تهران به بوشهر روزی دو پرواز هست.

گفت نه. ايران اير پرواز ندارد. بوشهر اصلن کجای ايران هست؟

گفتم شما ايرانی هستيد؟

گفت آره ولی الان ده سال هست که آمدم خارج از کشور. از ده سالگی از ايران آمدم بيرون؟ بوشهر کجای ايران است؟

ديگر به او نگفتم که اگر اخبار روزنامه های انگلستان را هم اين روزها می خواندی می فهميدی که قرار است يک نيروگاه اتمی توی بوشهر راه اندازی شود و تازگی هم به دليل نشت يکی از حوضچه های آب دوباره راه اندازيش عقب افتاده.

مسؤوليت اجتماعی شرکت ها يا توسعه پايدار در صنعت نفت

2010-09-17T20:34:00.001+01:00

پروژه های نفت و گازی در کشورهای پيشرفته يک تفاوت اساسی نسبت به جهان سوم دارند. در اين کشورها آنچه در کنار توليد مهم است مسؤوليت اجتماعی شرکتها می باشد.

شرکت های نفتی وظيفه دارند در کنار بهره برداری, به مسائلی که ناشی از حضور و فعاليتشان در منطقه عملياتی می باشد توجه کرده و از زمان طراحی پالايشگاه برای بهبود آن اقدام نموده و اگر امکان بهبود وجود ندارد برای جبران آن به ساکنين اين مناطق امتيازات ويژه ای بدهند.

ايجاد توازن بين سه عنصر توليد, حفاظت از محيط زيست و حمايت از جوامعی که در نزديکی مجتمع صنعتی زندگی می کنند, توسعه پايدار و يا مسؤوليت اجتماعی شرکتها ناميده می شود.

افزايش تمرکز شرکت های نفتی بر مسؤوليت اجتماعی

امروزه به رسميت شناختن مسؤوليت اجتماعی توسط شرکتها به اين معنا است که شرکت ها مسؤوليتی فراتر از تعهدات قانونی خود در مقابل اثرات فعاليتشان بر جوامع و محيط زيست دارند.

شرکت های نفتی و گازی برای جبران اثرات منفی‌ بهره برداری روزانه‌شان مانند پخش مواد سمی و گوگرد و يا نشت نفت و آلوده کننده‌ها به دريا و همچنين به دليل اعتراضات گروه‌های فعال مدنی - اجتماعی و ساکنين محلی, در بين صنايع از اين نظر دارای رتبه نخست هستند.

شل و بی‌ پی‌ به عنوان مسئوليت پذيرترين شرکت‌های بين المللی شناخته می شوند. در کنار شرکت‌های اروپائی و آمريکايی می توان نام پتروبراس برزيل, ساسول افريقای جنوبی و نيز سيناک چين را در ليست شرکتهايی که به مسؤوليت های اجتماعی در کنار توليد اهميت می دهند مشاهده کرد.

بررسی ليست شرکت هايي که به توسعه پايدار پايبند بوده اند نشان می دهد که گسترش آن به صورت قابل توجهی‌ غير يکنواخت بوده و شرکت‌های ملی‌ نفتی‌ عمومن پيشرفت کمتری نسبت به شرکت‌های بين المللی داشته اند. اين بدان دليل است که سوابق محيط زيستی‌ و اجتماعی شرکت‌های نفتی‌ دولتی تحت موشکافی کمتری از طرف گروها‌ی جامعه مدنی و رسانه‌ها قرار دارد، در نتيجه آنها تحت فشار کمتری برای تطابق با مبانی توسعه پايدار می‌ باشند.

پارس جنوبی و توسعه پايدار

پارس جنوبی يکی از بزرگترين مجتمع های صنعتی دنيا در زمينه نفت, گاز و پتروشيمی می باشد. فعاليت شرکت های نفتی در پارس جنوبی از سال 1378 شروع شده است. تا کنون شرکتهای ملی نفت ايران, نفت و گاز پارس, ملی گاز ايران, مجتمع گاز پارس جنوبی, توتال فرانسه, پتروپارس, انی ايتاليا, ساسول آفريقای جنوبی, شرکت های پتروشيمی پارس, جم, پرديس, مبين و بسياری ديگر از شرکت ها در اين منطقه که از نظر جغرافيايي وسعت کمی هم دارد فعاليت های گسترده ای داشته اند.

می‌بينيد که تعداد پروژه‌ها و شرکت‌های نفتی استان به راحتی‌ قابل شمارش نيست. حال ببينيم اين شرکت‌ها تا چه حدی به مسوليت‌های اجتماعی خود آگاه بوده و به آن پايبند می باشند.

همانطور که در بالا ذکر شد محيط زيست و جوامع محلی دو رکن اصلی‌ توسعه پايدار هستند.

توسعه پايدار و محيط زيست در پارس جنوبی

پارس جنوبی به روز‌ترين تکنولوژی را جهت توليد و بهره برداری نسبت به ديگر پروژه‌های فعال استان و حتا کشور به کار می‌بندد ولی‌ متاسفانه، رعايت اصول محيط زيست در پروژه‌های پارس جنوبی در حد پايين بوده و حتا در حد استاندارد‌های معمولی خليج فارس نيز نمی‌باشد.

کشور‌های عربی‌ حوزه خليج فارس از طرفی به سرعت به سمت پالايشگاه‌ها و سکو‌های بدون مشعل در حرکت هستند و از طرف ديگر با به کار گيری استاندارد‌های اروپائی سعی‌ در بهبود کيفيت پساب خروجی از پالايشگاهايشان به دريا را دارند.

اين در حاليست که هنوز شرکت نفت ايران تمايلی به شروع پالايشگاهای بدون مشعل ندارد گرچه هم به لحاظ اقتصادی به صرفه بوده و هم از لحاظ محيط زيست در دنيای امروز امری ضروری محسوب می شود. خصوصاً در منطقه پارس جنوبی که قرار است ۲۴ پالايشگاه گاز و بيش از ۱۰ مجتمع پتروشيمی راه اندازی شود.

مسؤولان شرکت نفت نبايد فراموش کنند که اولين‌ افراد در معرض خطر آلودگی,‌ کارکنان همين مجتمع‌های صنعتی بوده و بهبود وضعيت انتشار گاز‌های آلوده کننده از طريق حذف مشعل پالايشگاه‌ها ابتدا بزرگترين کمک به حفظ سلامتی کارکنان است. در ضمن غالب شدن تفکر زيست محيطی‌ نه تنها کمکی‌ اساسی‌ به محيط زيست و سلامت کارکنان می کند، بلکه نگاه منفی‌ ساکنين محلی را نيز تغيير می دهد.

در پارس جنوبی لازم است تا شرکت های بهره بردار که متاسفانه خود دخالتی در طراحی نداشته و بيشتر وارث تفکر ادارات طراحی مستقر در مرکز می باشند با ارايه مشکلات زيست محيطی که بيشتر ناشی از نوع طراحی پالايشگاه ها می باشد سعی بر اثرگذاری بر طراحی پالايشگاه ها را داشته و از اين طريق خطرات ناشی از آلودگی هوا را تا حد امکان کاهش دهند.

و اما رکن دوم که البته از لحاظ اهميت در درجه دوم نيست و در پروژه‌های نفت و گازی همانقدر اهميت دارد که توليد و محيط زيست، توجه به نياز های جوامعی است که در کنار پالايشگاه زندگی‌ کرده و بهره‌برداری بر زندگی‌ اجتماعی آنها اثر گذاشته است.

توسعه پايدار و ساکنين پارس جنوبی

عمليات بهره برداری نفت و گاز شامل تعاملات متعددی بين شرکت ها و جوامع محلی است. اين مسئله منجر به سرمايه گذاری وسيع شرکت های نفتی در جوامع محلی شده است. شرکت های نفتی دولتی مانند شرکت نفت ونزوئلا, شرکت نفت عربستان سعودی آرامکو و گاز پروم روسيه سالانه ميلياردها دلار در جوامع محلی سرمايه گذاری می کنند. (*)

در سال 2008, شرکت های شل, بی پی, اگزون موبايل و چورون مجموعن ششصد و شصت ميليون دلار در جوامع محلی سرمايه گذاری کردند. محدوده طرح از کمک های گاه و بيگاه مالی به مدارس, دانشگاه ها و بيمارستان تا ساخت مدرسه و بيمارستان جديد و آموزش های فنی به افراد محلی بوده است. (*)

اين حجم سرمايه گذاری شرکت های نفتی در حاليست که غالبن محل زندگی کارکنان شرکت های نفتی دور از اين جوامع بوده و اين سرمايه گذاريها به معنای پذيرفتن مسؤوليت اجتماعی و برای احترام به ميزبان می باشد.

در پارس جنوبی اما وضعيت متفاوت است. نيروهای اصلی‌ شاغل در پارس جنوبی در کنار مجتمع و در ميان جوامع محلی زندگی‌ می کنند. آگاهی‌ شرکت‌ها به مسئوليت اجتماعی خود، و ايفای درست آن اثر مستقيم و بی واسطه بر رکن توليد دارد. بهبود زيرساخت‌های منطقه^ء ميزبان نه تنها کمکی‌ به جوامع محلی و قدمی‌ در احترام به اصل توسعه پايدار است بلکه اهميت قائل شدن به کارکنان همان مجتمع است.

يکی‌ از مشکلات عمده در شهرک‌های صنعتی و از جمله پارس جنوبی اين است که کارکنان و خانوده هايشان به صورت موقت به زندگی‌ در آنجا نگاه می کنند، گرچه ممکن است سکونتشان تا سال‌ها به طول انجامد, بنابراين وظيفهٔ مسئولين واحدهای گاز و پتروشيمی، ايجاد محيطی‌ جذابتر و با امکاناتی بيشتر نسبت به شهر هايی است که کارکنان و خانواده‌هايشان از آنجا آمده اند.

فرض که در مناطق جم, کنگان و عسلويه دانشگاه های معتبر صنعتی و پزشکی تأسيس شود, مراکز پژوهشی در زمينه نفت و گاز و پتروشيمی ايجاد گردد, به همت وزارت نفت نمايشگاه های دائمی فرهنگی و هنری برپا شود, پارک بازيهای پيشرفته و دارای امکاناتی بالاتر و يا در حد شهرهای بزرگ ساخته شود و ده ها طرح ديگر که اگر مسؤولان بخواهند يافتنش بسيار آسان است, آيا باز هم ريزش نيرو در اين حد وجود خواهد داشت, آيا افسردگی که امروزه بيشتر زنان ساکن شهرک های صنعتی از آن رنج می برند کمتر نخواهد شد؟ و آيا همين کاهش مشکلات خانوادگی کارکنان نفت و گاز بهترين کمک به افزايش ضريب ايمنی و بهره وری نيست؟

امروزه هيچ دليلی ندارد که شهرهايی مثل جم يا کنگان جزو پنج شهر بزرگ کشور نباشند و امکاناتشان از همه جا بالاتر نباشد. مثالی بر اين ادعا که شايد برای مردم ما گزاف بيايد شهرهايي مثل هيوستن در آمريکا و پرت در استرالياست که تنها با اتکا به تأسيسات نفتی که در نزديکيشان وجود دارد به شهرهايي بزرگ و درجه اول تبديل گرديده اند. گرچه حجم سرمايه گذاری و تأسيسات نفتی اين شهرها به هيچ عنوان با آنچه در پارس جنوبی رخ داده است قابل مقايسه نيست.

اما متاسفانه عليرغم همه اين بديهيات امروزه بيشتر, اين ساکنين محلی و مسئولين آنان هستند که به دنبال توسعه زيرساختهای منطقه می باشند اين در حاليست که با توجه به وضعيت خاص مکان هايی مثل پارس جنوبی، مسئولين شرکت‌های نفت، گاز و پتروشيمی بايد حساسيت بسيار بيشتري بر روی اين مساله داشته باشند.

* پتروليوم اکونوميست

اوستا

2010-08-22T23:19:00.001+01:00

اوستا, ميراث مشترک فرهنگی جهانيان و کهن ترين نوشتار ايرانيان است. واژه اوستا, مرکب است از پيشوند "اَ" و صفت مفعولی "ويستَه" از مصدر "ويد" به معنای شناختن, دانستن, يافت شدن و پديدار آمدن. بر روی هم اوستا, را می توان به معنای "آگاهی نامه" يا "دانش نامه" دانست.

دکتر علی اکبر جعفری در نوشتاری درباره واژه "اوستا" به بحث پرداخته و در ترکيب آن, پيشوند "آ" را پيشوند نفی دانسته و مجموع آن را به معنای "سخن سربسته, گوهر نهفته, راز نهانی, کلام آسمانی, رمز باطنی و بالاتر از فهم نارسای جهانيان" گرفته است. (اوستا - کهن ترين سرودهای ايرانيان, گزارش و پژوهش جليل دوستخواه)

"اوستا"ی ما هم در تاريخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ پا به اين دنيا نهاد.

حادثه پتروشيمی پرديس و مسؤوليت های ما

2010-08-07T16:52:00.001+01:00

صنعت نفت و گاز و پتروشيمی به دليل وجود مواد آتشزا به عنوان مواد اوليه و محصولات, هميشه آماده انفجار و ايجاد خطر هستند. اصولن ايمنی, نگرانی اصلی در تمامی فعاليت های نفتی می باشد. از اين رو در تمامی شرکت های نفتی بخشی به نام واحد ايمنی وجود دارد که مسؤوليتش نظارت بر نحوه اجرای کار بخش های بهره برداری و تعميرات می باشد. در درون واحد ايمنی هم بخشی برای آموزش ايمنی وجود دارد تا همه کارکنان و حتا بازديدکنندگان از مجتمع عملياتی را با اصول ايمنی آشنا کنند. بر همين اساس نيز در شرکت های معتبر, هميشه نخستين روز کاری به دوره آموزش آشنايي با پايه های ايمنی می گذرد.

ايمنی در ايران تا قبل از حضور شرکت توتال فرانسه در توسعه پارس جنوبی جزو واحدهای جنبی پالايشگاه ها بود و اصولن واحد ايمنی در هيچکدام از معادلات پالايشگاه جايگاهی نداشت. برای شروع هر کاری واحد بهره برداری به واحد تعميرات اطلاع می داد و نفر بهره برداری دستگاهی را که بايد تعمير می شد و يا کار اجرايي بر رويش انجام می گرفت در اختيار تعميرات قرار می داد. در اين حين ممکن بود هيچکدام از افراد بهره بردار يا تعميرات, شرايط دستگاه مورد نظر را از نظر آماده بودن برای تعميرات بررسی نکنند.

مثلن يک بار حين تعميرات فشارسنج شير سر چاهی يکی از سکوها, يکی از کارکنان تعميرات ابزاردقيق شرکت *** هنگامی که خواست فشارسنج را باز کند, گاز با فشار 250 بار از لوله فشارسنج بيرون زده و با خم کردن لوله فشارسنج, موجب پارگی شديد شکم نفر تعميراتی شد. در اينجا اگر نفر ايمنی حضور داشت قبل از انجام کار به عنوان نفر سوم و ناظر تمامی شرايط اجرای کار را بررسی می نمود.

با ورود شرکت توتال به پارس جنوبی واحد ايمنی نه در حرف بلکه در عمل به واحد اول پالايشگاه تبديل شد. هر مجوز کاری بدون امضا و ثبت در دفتر ايمنی قابل اجرا نبود. هيچ کاری بدون حضور تمام وقت نفر ايمنی در محل انجام کار صورت نمی گرفت. واحد ايمنی بزرگترين و فعال ترين واحد مجموعه بود. و به درستی شعار "نخست, ايمنی" در همه جا نوشته شده بود. به همين دليل توتال توانست فازهای 2و3 پارس جنوبی را بدون حادثه هم در بخش دريا و هم خشکی پيش راه اندازی و راه اندازی کند.

بر همين اساس و الگو بود که واحد ايمنی وزارت نفت فعال شد, نشريه تخصصی منتشر کرد و سمينارهايي برگزار کرد و حتا رشته مهندسی ايمنی در دانشگاه صنعت نفت و برخی ديگر دانشگاه ها شروع به پذيرش دانشجو کردند.

متاسفانه بعد از توتال شرکت های ديگر پيمانکاری و مجری طرح ها فقط در شعار, ايمنی را اول نوشتند و هميشه سرعت انجام کار از رعايت ايمنی بالاتر بود گرچه در سرعت انجام کار هم نتوانستند موفقيتی کسب کنند. نتيجه عدم رعايت ايمنی, از دست رفتن يکی از همکاران در رآکتور واحد گوگرد فاز يک, و چند نفر از کارکنان شرکت های ديگر هنگام کار در فاز 4و5 بود.

امروزه در دنيای نفت و گاز برای بهبود ايمنی در مجتمع های عملياتی, برنامه های مدون و متنوع تشويقی و بازدارنده اجرا می شود. هر ساله شرکت ها و نفرات برتر در زمينه های مختلف از جمله رعايت نکات ايمنی, نوآوری در ايمنی, اصرار و تشويق به اجرای دستورالعمل های ايمنی و ... معرفی می شوند. در کنار اين ها تمامی شرکت های پيمانکار, پارامتری به نام "ساعت کار بدون حادثه" دارند که همانطور که از اسمش پيداست بيانگر تعداد ساعت هايي است که آن شرکت پيمانکاری بدون هيچ حادثه ای سپری کرده است و مشخص است که با انجام يک حادثه کوچک, اين ساعت به صفر می رسد. اين رقم تأثير بالايي در گرفتن کار دارد.

در شرکت های بين المللی تمامی جلسات حتا اگر جلسه ساده اداری باشد و فقط بين دو نفر برگزار شود, حتمن با "لحظه ايمنی" شروع می شود. به اين صورت که يک نفر بايد قبل از شروع جلسه يک مورد ايمنی و نکته ايمنی را بيان کند. بسيار ديده ام که حتا وقت کم بوده و قرار بوده که جلسه کوتاه و خلاصه ای برگزار شود ولی "لحظه ايمنی" قربانی نشده است. در تمام اتاق های جلسات دفتری به نام دفتر ايمنی وجود دارد و برخی نکات مهم ايمنی در آن نوشته شده است تا اگر کسی موضوعی آماده ندارد يکی از موارد دفتر خوانده شود.

و اما در جلسات مهمتر و جلساتی که با حضور کارفرما يا پيمانکار انجام می گيرد داستان بسيار مفصل تر خواهد بود. بيشتر اوقات در چنين جلساتی, حادثه ای که در جايي رخ داده و موجب خسارات مالی و جانی شده مورد بررسی قرار می گيرد. اگر در سکويي انفجاری صورت گرفته, در پالايشگاهی تانکی ترکيده و يا خط لوله ای نشت کرده مورد بررسی قرار می گيرد و درس های ايمنی مربوط به آن به بقيه افراد گفته می شود.

خوشبختانه در رابطه با هر حادثه ای به راحتی می توان مطلب از اينترنت و يا سايت همان شرکت پيدا کرد. اصولن در زمينه ايمنی هيچ پنهان کاری وجود ندارد و شرکت هايی که حادثه ای را تجربه کرده اند, حادثه را تشريح کرده و آنرا به صورت مقاله و يا فايل های نمايشی در اختيار همه قرار می دهند. اين کار موجب ثبت حادثه و اطلاع رسانی به موقع به ديگران شده و از وقوع دوباره آن جلوگيری می شود. در ضمن اعتبار از دست رفته شرکت با پيدا کردن دليل حادثه و اعلام آن تا اندازه زيادی برمی گردد.

متأسفانه در صنعت نفت و گاز و پتروشيمی ايران هنوز اين روال مرسوم نشده و اگر حادثه ای اتفاق افتاد سعی بر پوشاندن آن می کنند تا به اعتبار مجموعه آسيبی نرسد.

الان اگر کسی بخواهد از انفجار چند سال پيش مخزن ميعانات پالايشگاه جم, حادثه رآکتور گوگرد فاز 1 و يا نشت گاز در فاز 4و5 و موارد ديگری که هيچ جايي ثبت نشده است اطلاعی کسب کند شايد به سختی چيزی دستگيرش شود.

حادثه دلخراش هفته گذشته در پتروشيمی پرديس ابتدا از همه جان چند انسان را گرفت و چند خانواده را داغدار کرد و بعد از آن زيان مالی بالايي به اقتصاد منطقه و کشور وارد ساخت. سرمايه گذاريي که با وجود تمام تحريم ها و با همه مشکلات به نتيجه رسيده بود و حالا می بايست با توليد بدون وقفه خود, کمکی به اقتصاد کشور باشد با اين حادثه به عقب برگشت.

مسؤولان عملياتی بايد اين حوادث را جدی تر بگيرند و در بخش ايمنی سرمايه گذاری کنند. نفرات ايمنی در مجتمع ها نبايد به عنوان نفرات دست دوم ويا سوم محسوب شوند. مديران بخش ايمنی بايد از لحاظ فنی در رتبه بالايي باشند.

در کنار اينها بايد در زمينه پرورش نيروهای متخصص ايمنی برنامه ريزی مناسبی صورت گيرد. دانشگاه خليج فارس که يکی از اصلی ترين تأمين کننده های نيروهای پارس جنوبی و پارس شمالی می باشد بايد دارای رشته مهندسی ايمنی باشد تا در آينده نفرات ايمنی دارای تحصيلات دانشگاهی متناسب با کارشان باشند.

مسوؤلان سياسی استان بايد به آنچه در منطقه پارس جنوبی می گذرد حساسيت بيشتری نشان دهند چرا که از بين رفتن افراد متخصص و همچنين آسيب ديدن تأسيسات پالايشگاهی در منطقه ای که در حوزه مديريت آنها می باشد مسأله خوشايندی نبوده و بهتر است آنها نيز برای بهبود وضعيت ايمنی تمام تلاش خود را انجام دهند.

در کنار آن همه بايد به جمله "نخست, ايمنی" ايمان داشته باشند.

شاهین بوشهر

2010-05-11T20:53:00.004+01:00

شاهين بوشهر بالاخره توی ليگ برتر ماندگار شد. من روز بازی با سپاسی مثل همیشه نتايج مستقیم بازی ها را کوچک کرده بودم و گذاشته بودم گوشه صفحه. جونم به لبم رسید تا نوشت نتيجه نهايی.
حضور امسال شاهين توی ليگ برتر نشان داد که بوشهریها چطور تا روز آخر و حتا توی خانه حريف تيمشون را حمايت می کنند.
مسؤولان استان بوشهر بايد برای اين حمايت هزينه بيشتری کنند. خيلی از تيم های ليگ برتر حتا هزارتا طرفدار هم ندارند ولی از لحاظ مالی از شاهين بهترند. شاهين که اسم پر طمطراق پارس جنوبی را هم دنبال خودش می کشه بايد وضعش خيلی بهتر از اين باشد.

کنسرت استاد شجريان

2010-04-17T23:30:00.002+01:00

کنسرت استاد شجريان در سالن باربيکن شهر لندن.

هميشه روزهای آخر هفته کنسرت يا تئاتر يا موزه را با ماشين ميريم که آخر شب موقع برگشتن نخوايم توی سرمای لندن منتظر اتوبوس باشيم. هر وقت هم در طول هفته جايي ميرم کتابی بر‌می‌دارم که توی اتوبوس و مترو سرم گرم باشد. اين بار اما, آنقدر استرس داشتم که ترجيح دادم هيچ کتابی را با خودم بر ندارم چون می‌دونستم موقع رفتن که حال خوندنش را ندارم و موقع برگشتن هم بهتره سرخوشيم از صدای آواز استاد را خراب نکنم.

هميشه کنسرت‌های ايرانی‌ها چه سنتی و چه پاپ توی سالن‌های درجه چند برگزار می‌شد ولی وقتی رسيدم توی سالن و بزرگی و کيفيت سالن را ديدم از اينکه استاد آواز ايران در انتخاب مکان خوب, دقت داشته حسابی حال کردم. کنسرت استاد برعکس همه کنسرت‌های ديگه سر موقع برگزار شد. تا همين‌جاش خيلی خوب بود.

استاد اومد توی سالن و سالن با صدای مردم منفجر شد و من هم از اينکه برای اولين بار شجريان را از نزديک ديدم حسابی ذوق زده شدم.

استاد با يک گروه هجده نفره که هشت نفرش سازهای ساخت استاد شجريان را با خودشون آورده بودند وارد سالن شد.

تندر، شهنواز، ساغر، صراحی آلتو، صراحی سوپرانو، کرشمه، صبو، شهبنگ سازهايي‌اند که شجريان خودش طراحی کرده و الان هم توی گروهش از آنها استفاده می‌کند. سال‌‌های سال بود که هيچ ساز سازی, ساز جديدی نساخته بود. شجريان اما اين کار را کرد تا سازنده‌های سنتی‌کار ما کمی به خودشون بيايند. به نظر من بزرگترين کار شجريان همين شروع ساختن سازهای جديد است. شجريان به آواز تسلط کامل دارد, سنتورنواز ماهری هم است و چند سال پيش هم برای آموختن ساخت سنتور مدت‌ها پيش يکی از معتبرترين اساتيد اين کار می‌رفته است. او به خوبی ضعف‌های سازهای ايرانی را می‌داند و برای اينکه سازهای ايرانی بتوانند دامنه وسيع‌تری از آواهای موسيقی را پوشش بدهند شروع به اين کار کرد.

شايد اگر استاد اين کار را شروع نمی‌کرد ديگر هيچکس نه جرأت دست زدن به اين کار را داشت و نه روزگار ما حال و حوصله‌ای برای کسی باقی می‌گذاشت که دست به اين کار بزند. به هر حال اميدوارم روزی بقيه اساتيد موسيقی هم شروع به استفاده از اين سازها کنند.

بخش اول کنسرت رندان مست بود که توی دستگاه همايون اجرا شد. من توی اين قسمت زنگ شتر و تصنيف رندان مست را بيشتر از بقيه قسمت‌ها دوست داشتم.

من شيفته آوازهای شجريان هستم. و می‌دانستم که تک نوازی که برای آواز شجريان می‌زند بايد خيلی توی کارش استاد باشد, حسين عليزاده هم چندسال پيش جايي گفته بود وقتی شجريان توی اوج آواز است, گوشه ها را سريع عوض می‌کند و تک‌نوازش بايد خيلی ماهر باشد و به کار خودش مسلط که بتواند او را همراهی کند.

راستش فکر کردم که شجريان که شايد برای اولين بار است در موسيقی سنتي ايران يک گروه هجده نفره را تشکيل داده تا همراهيش کنند چه جسارتی دارد که با اين همه جوان به روی صحنه می‌آيد. او که به راحتی‌ می‌تواند بهترين نوازنده‌ها را کنار خود داشته باشد سازهايش را به دست جوان‌‌ترها می‌دهد.

بخش دوم کنسرت اما آوازهايش عالی بود. آوازی که استاد با نی شاهو عندليبی و بعد با سه تار مژگان خواند حسابی ياد آوازهای نوا و بيداد و دستان را زنده کرد.

اما به نظر من اوج کار شجريان وقتی بود که آواز را به مژگان سپرد و او هم به جای سه تار, آواز خواند. صدايي پر سوز که گلايه می‌کرد از سال‌ها سکوت. شجريان اين تابو را هم شکاند تا ثابت کند الف قد هزاره ماست.

کنسرت تمام شد. استاد آمد و با گروهش ايستاد. مسؤولان سالن به هر نفر يک شاخه گل رز تقديم کردند. گروه يکی يکی آمدند و شاخه‌های گل‌شان را به استاد آواز ايران تقديم کردند. سالن از صدای جمعيت داشت به آسمان می‌رفت. استاد هم شاخه ها را بين جمعيت تقسيم کرد.

مردم آنقدر تشويق کردند که استاد با گروهش برگشتند و سر جای خودشان نشستند. هر نفر از گوشه‌ای از سالن چيزی تقاضا می‌کرد: مرغ سحر, همراه شو عزيز, و استاد همراه شو عزيز را خواند و تمام جمعيت با او همراه شدند.

شجريان بلند شد و بعد از ابراز احساسات برای مردم از سالن بيرون رفت ولی مردم دوست نداشتند به اين زودی با استاد خداحافظی کنند. پس ماندند و آنقدر به تشويق خودشان ادامه دادند که استاد برگشت و وقتی بيشتر جمعيت با هم مرغ سحر را خواندند در گوش مجيد درخشانی گفت مرغ سحر. نشستند و مرغ سحر آنقدر زيبا ندای آزادی نوع بشر را سر داد که هر کس صدايش را می‌شنيد با او هم آواز شد.

شبی به ياد ماندنی هم تمام شد و من منتظرم که کی و کجا می‌توانم کنسرت استاد را بروم که اين بار جز به صف اول به جايي ديگر بسنده نخواهم کرد.

در ماهی می‌ميريم

2010-04-17T21:50:00.002+01:00

سعيد ايميل زد. عنوان ايميل بود خبر. سريع حدس زدم کتابش چاپ شده است. لينک را باز کردم. مصاحبه خبرگزاری کتاب ايران بود با سعيد شريفی.

مصاحبه را خواندم ولی آنقدر ذوق زده بودم که خيلی هم متوجه نشدم سعيد چه گفته‌است.

سعيد حدود ده سال پيش که دانشجوی رشته مهندسی دانشگاه تهران بود درسش را شايد نيمه کاره رها کرد و رفت خدمت سربازی. بعدش هم دوباره توی کنکور هنر شرکت کرد و در رشته گرافيک ديجيتالی پذيرفته شد.

قبلن هم اين پسر يک بار اين کار را با دبيرستان نمونه شبانه روزی کرده بود. محيط بی روح و خشک مدرسه را رها کرد و به همان "درواهی" خودشان رفت - همانجا که همينگوی يک بار آمده بود و با بابای سعيد به باغشان رفته بودند- و همانجا ديپلم رياضيش را گرفت.

سعيد از همان دبيرستان آنقدر به داستان علاقه داشت که وقتی شب‌ها برای طرح مطالعاتی بچه‌ها را وادار به درس خواندن می‌کردند او بی‌خيال همه جا داستان‌هايش را می‌خواند.

توی دانشگاه هم به اين پوست کلفتی آنقدر ادامه داد که آخرش راهش را به دانشکده هنر کج کرد.

حالا اما سعيد با پشتکارش اولين مجموعه داستان‌هايش را چاپ کرده‌است. سعيد راه خودش را خوب پيدا کرد و آنقدر از خيلی چيزها گذشت تا به آنچه می‌خواست رسيد.

وقتی سربازيش تمام شده بود و بعد از کنکورش, گفت هم برای اينکه برای سال بعد که می‌رود دانشگاه پولی توی دستش باشد و هم برای اينکه خانواده خيلی برای بيکار بودن بهش گير ندهند دوست دارد توی عسلويه کاری پيدا کند. آمد عسلويه. قرار شد چند روزی بماند تا برايش جايي پيدا کنيم. روز اول هم با ما آمد پالايشگاه و قرار شد برود و توی آزمايشگاه چيزهايي ياد بگيرد برای مصاحبه‌اش.

شب که آمديم اتاق:

- مجيد شما هر روز صبح ساعت پنج می‌رويد؟

- گفتم: آره

- هميشه شب ساعت هفت برمی‌گرديد؟

- آره

- پس تو کی وقت می‌کنی کتاب بخونی؟

يادم نمی‌آيد خيلی جواب اميدوارانه‌ای بهش داده باشم. فردا صبح ساعت پنج که صدايش زدم که بيايد پالايشگاه, راه برگشتن به خونه را ازم پرسيد. رفت که رفت.

من چاپ اولين کتابش را که قرار است امسال توی نمايشگاه کتاب ارائه شود به او تبريک می‌گويم و اميدوارم مجموعه‌های بعديش هم به زودی چاپ شوند.

سبزه

2010-04-04T23:06:00.000+01:00

استاد شجريان و گروه شهناز در لندن

2010-04-04T16:44:00.000+01:00